Olivier Plancke
Bij Club Brugge wordt steeds duidelijker welke richting Ivan Leko uit wil. Ook voor Hans Vanaken heeft dat grote gevolgen.
LEES OOK: Jelle Vossen stampt nog ferm na: harde woorden
Leko schuift met Vanaken en dat is geen detailSinds Ivan Leko in december terugkeerde bij Club Brugge, is steeds duidelijker geworden dat Hans Vanaken weer in zijn natuurlijke habitat terecht is gekomen: niet louter hoog als klassieke nummer tien, maar in een rol vanwaar hij het spel kan openen, vertragen, versnellen en naar zijn hand zetten. Dat idee is niet nieuw. Tijdens zijn eerste passage bij Club Brugge zette Leko al vroeg een duidelijke visie neer over de beste positie van Vanaken.
In Het Nieuwsblad werd teruggeblikt op die eerste ambtstermijn van Leko, waarin de Kroaat zijn 3-5-2 fel verdedigde. “In mijn ogen is de beste positie van Hans niet de nummer tien in een 4-3-3. Hij zwerft altijd naar links. Hij is een linksmidden in een 3-5-2”, legde Leko toen uit. Dat lijkt op het eerste gezicht een detail, maar het zegt veel over hoe Leko naar Vanaken kijkt. Niet als een zuivere spelmaker die tussen de lijnen moet blijven wachten, wel als een middenvelder die vanuit een bredere, vrijere zone het hele veld kan lezen.
Vanaken is al jaren de kapstok van Club Brugge, maar onder verschillende trainers werd die rol telkens anders ingevuld. Soms speelde hij hoger en dichter bij de spits, soms werd hij meer als eindstation gebruikt, soms moest hij vooral de laatste pass verzorgen. Onder Leko ligt de nadruk opnieuw op zijn vermogen om het spel te dicteren vanuit de opbouw en de linkerhalfspace, met voldoende vrijheid om uit te zakken of net op te duiken in de zestien. Dat is wat Leko in zijn eerste passage al zocht, en dat is wat nu opnieuw zichtbaar wordt.
De terugkeer van Leko in december 2025 was op zichzelf al een breukmoment. Club Brugge verraste vriend en vijand door Nicky Hayen vlak voor de Champions League-clash met Arsenal te ontslaan en Leko terug te halen. Vanaken gaf meteen toe dat de spelersgroep die beslissing niet had zien aankomen. Tegelijk klonk ook meteen dat de persoonlijke klik met Leko nog intact was. Die klik is relevant, omdat ze mee verklaart waarom Vanaken onder Leko opnieuw in een rol terechtkomt die hem op het lijf geschreven is.
Plots draait het middenveld weer rond één man
Dat zie je ook in de manier waarop Club Brugge zijn middenveld is opgebouwd. In Sudinfo omschreef Franky Van der Elst de driehoek Onyedika-Stankovic-Vanaken als de sleutel tot het spel van Brugge. Op de vraag of dat het beste middenveld van België is, volgde zelfs een korte, veelzeggende conclusie: “Ja, daarover is geen discussie.” Die analyse is belangrijk, omdat ze duidelijk maakt dat Vanaken onder Leko niet op een eiland staat. Zijn natuurlijke machtszone is ook een collectieve constructie. Met Onyedika als balveroveraar en evenwichtsbewaker, en Stankovic als loper en verbindingsman, kan Vanaken opnieuw doen waar hij het sterkst in is: het ritme bepalen.
Ook de recente wedstrijden tonen dat. Na de thuismatch tegen Atlético Madrid schreef Het Nieuwsblad op 8 maart dat Vanaken een halfuur lang dirigeerde zoals in de sterke thuismatch tegen Atlético Madrid. Daarbij viel vooral één observatie op: Hij stond net als toen als laagste man van de driehoek op het middenveld, waardoor Club kon domineren. Dat zegt dat Vanaken onder Leko opnieuw naar zones wordt gestuurd vanwaar hij het spel kan openen. Hij hoeft niet voortdurend tussen de centrale verdedigers op te halen, maar hij start wel lager, met meer overzicht, meer ruimte en meer invloed.
Die interpretatie sluit aan bij wat Marc Degryse na Atlético in Het Laatste Nieuws beschreef. “Zag je hoe Hans Vanaken opnieuw dirigeerde? Hij voélt aan waar de ploeg hem nodig heeft. Hij kan centraal uitzakken, maar evenzeer de flank opzoeken. Of zelfs als laatste man een tegenstander afstoppen”, zei Degryse in Het Laatste Nieuws. Dat citaat vat de essentie van Vanakens rol onder Leko goed samen. Zijn machtszone is geen stip op het veld, maar een actieradius. Ze begint in het midden, helt vaak naar links, en strekt zich uit tot waar de match daarom vraagt. Net daarin schuilt zijn waarde: hij maakt het spel niet alleen mooier, maar ook logischer.
Maar die harde ingreep heeft ook een keerzijde
Tegelijk maakt die centrale rol Vanaken ook kwetsbaar voor kritiek. Omdat Leko het middenveld opnieuw rond hem heeft georganiseerd, valt elke mindere fase meer op. Dat bleek afgelopen weekend nog tegen Anderlecht. Marc Degryse merkte in Het Laatste Nieuws op dat hij “zelfs Vanaken een paar keer onnauwkeurig” zag zijn. Ludo Vandewalle ging in Het Nieuwsblad nog een stap verder en schreef dat het trio Onyedika-Stankovic-Vanaken na zijn sterke Champions League-verrichtingen nu “onder die verwachtingen” bleef. Hij wees ook expliciet naar “balverlies van Vanaken” in de aanloop naar de 1-2.
Maar zelfs die kritiek bevestigt eigenlijk zijn centrale belang. Wanneer Vanaken ondermaats speelt, voelt heel Club Brugge dat. Dat was eerder dit seizoen ook al de conclusie na Charleroi. “Als Hans Vanaken een snipperdag neemt, krijgen de anderen de motor evenmin in gang”, schreef Ludo Vandewalle toen in Het Nieuwsblad. Dat is hard geformuleerd, maar het legt wel een structureel probleem bloot. Club Brugge beschikt over veel kwaliteit, maar weinig spelers die op eenzelfde manier tempo, positionering en overzicht combineren. Leko heeft Vanaken dus niet alleen opnieuw in zijn beste zone gezet, hij heeft tegelijk ook blootgelegd hoe afhankelijk de ploeg van die zone is geworden.
Daar komt nog bij dat Vanaken die rol blijft vervullen onder een uitzonderlijke fysieke belasting. In La Dernière Heure werd begin maart verwezen naar cijfers van CIES waaruit bleek dat Vanaken tussen 25 februari 2025 en 25 februari 2026 de meeste minuten van alle veldspelers in Europa had gespeeld. Net daarom is het betekenisvol dat hij hem opnieuw lager, vrijer en centraler laat spelen: zo krijgt Club maximaal rendement uit een speler die bijna altijd beschikbaar is.
Leko heeft Vanaken niet heruitgevonden, maar wel teruggebracht naar een rol die hij al jaren als de meest natuurlijke voor hem beschouwt. Dat gaat verder dan veldbezetting alleen. Het gaat om de manier waarop Club Brugge zijn middenveld structureert, om de vrijheid die Vanaken krijgt om in verschillende zones op te duiken, en om het vertrouwen dat hij opnieuw voelt van een trainer die hem al langer leest zoals weinig anderen dat doen. De huidige driehoek met Onyedika en Stankovic versterkt dat nog.
