Hans Vanaken leek opnieuw veroordeeld tot een rol als bankzitter bij de Rode Duivels. Maar tegen Kroatië gebeurde er iets dat Garcia niet zomaar kan negeren.
LEES OOK: Zware klap Vanaken vlak voor WK: "Gaat Garcia nóóit doen"
Garcia krijgt plots een probleemHans Vanaken leek opnieuw naar zijn oude plek in de schaduw geduwd te worden bij de Rode Duivels: belangrijk genoeg voor de ruime selectie, maar nog steeds niet belangrijk genoeg voor de basisploeg. Tegen Kroatië koos Rudi Garcia voor Nicolas Raskin in plaats van Vanaken. Maar na de match in Kroatië zal Garcia de invulling op het middenveld moeten herbekijken. Vanaken viel in en hij veranderde de ploeg. Vanaken kopte op de lat, zette Lukaku op weg naar de 0-2, speelde sterk en liet zich gelden in het WK-debat.
Volgens Sporza-commentator Peter Vandenbempt was het “frappant” hoe Vanaken de ploeg deed draaien. “Hans Vanaken deed de Belgen beter voetballen na zijn invalbeurt. Dat was echt frappant. Hij heeft opnieuw laten zien wat hij kan bijbrengen aan de nationale ploeg als afwerker én lanceerplatform.” Tot voor de oefenmatch tegen Kroatië leek de hiërarchie op het middenveld vrij duidelijk. De Bruyne is onbetwistbaar, Tielemans is de aanvoerder. En voor de balans kiest Garcia graag voor een controlerende middenvelder, of zelfs twee: Amadou Onana en Raskin. Voor Vanaken bleef hoogstens de rol over van vervanger van De Bruyne.
Die redenering botst nu met wat iedereen zag. België werd met Vanaken rustiger aan de bal. Slimmer ook. Waar Raskin vooral controle, pressing en loopvermogen brengt, geeft Vanaken overzicht, timing, diepgang en een bal die op het juiste moment vertrekt. Het Nieuwsblad stelde ook vast dat de Rode Rode Duivels met Vanaken en Thomas Meunier, en later ook Lukaku en Fernandez-Pardo, het commando overnamen. “Met Vanaken dus”, klonk het.
Vanaken is geen gewone invaller meer
Toch is Vanaken volgens Het Nieuwsblad nog niet automatisch dichter bij een vast plaats in de basiself. Met één controleur, Tielemans en De Bruyne is het middenveld al vol. Meer dan een rol als doublure van De Bruyne lijkt er voorlopig niet in te zitten. Maar kan Garcia Vanaken blijven zien als een doublure, als hij telkens bewijst dat België met hem beter voetbalt?
Voor Vanaken zelf moet dit ook vragen oproepen. In La Dernière Heure werd het scherp geformuleerd: Vanaken zal niet vergeten dat hij geen basisspeler was, omdat Raskin de voorkeur kreeg. Vanaken is geen jonge speler meer die blij moet zijn met minuten. Hij is 33, speelde een ijzersterk seizoen in België en in de Champions League, en heeft hij zijn status de Rode Duivels de voorbije maanden veranderd.

Vanaken zei in Het Laatste Nieuws zelf dat basisspeler zijn op een WK “nu realistischer” is dan vroeger. Maar hij voegde er meteen de echte voorwaarde aan toe: “Het zal er voor mij van afhangen of Rudi Garcia één of twee verdedigende middenvelders wil. Dat ligt aan de tegenstander.” Als Garcia voor twee brekers voor de defensie kiest, zal Vanaken ongetwijfeld als eerste sneuvelen. Maar als Garcia wil voetballen, zal Vanaken plots heel dicht bij de ploeg komen.
De Bruyne krijgt er plots ‘iets’ bij
Voor de match tegen Kroatië leek Vanaken vooral slachtoffer te worden van de balans en de controle. Na de match tegen Kroatië is hij net de speler die de balans misschien beter maakt, door België hoger, rustiger en slimmer te laten spelen. Soms is controle niet hetzelfde als twee controleurs opstellen. Ook HUMO opende die discussie al. Frank Raes stelde dat Garcia niet graag risico’s neemt en dat hij niet uitsluit dat de bondscoach met twee verdedigende middenvelders speelt.
In dat geval vallen Tielemans én Vanaken uit de boot. Maar Raes voegde er iets opvallends aan toe: “Overigens zie ik liever Vanaken spelen dan Tielemans: hij en De Bruyne liggen elkaar veel beter.” De vraag is niet langer alleen wie naast De Bruyne mag spelen. De vraag is ook wie De Bruyne beter laat spelen. Tielemans heeft status, ervaring en de aanvoerdersband. Raskin brengt intensiteit. Onana brengt kracht en gestalte. Maar Vanaken brengt voetbal dat De Bruyne herkent: snel kijken, juist kaatsen, tussen de lijnen komen, de bal niet opeisen maar wel beter maken.
Stijn Stijnen koos in HUMO voor een middenveld met Onana, Vanaken en De Bruyne. Zijn redenering was simpel: als je achterin geen defensie van wereldklasse hebt, moet je middenveld de verdediging ontlasten. Niet met puur voetballend vermogen, maar met een mix. De kracht van Onana, de slimheid van Vanaken en de steekpasses van De Bruyne. Vanaken zelf gaf in Het Laatste Nieuws ook aan dat België tegen op papier mindere tegenstanders niet altijd met twee verdedigende middenvelders hoeft te spelen.
Nu kan Garcia niet meer doen alsof
De Bruyne blijft onaantastbaar. Tielemans blijft kapitein. Onana blijft fysiek bijna onmisbaar. Raskin heeft onder Garcia veel krediet opgebouwd. Maar Vanaken heeft na Kroatië wel iets gevaarlijks gedaan voor die vaste hiërarchie: hij heeft de discussie opnieuw op tafel gegooid. Is België beter af met meer zekerheid en controle? Of is België beter met meer voetbal en Vanaken in de ploeg? Garcia koos tegen Kroatië eerst voor het eerste. Vanaken bracht daarna het tweede. En toen liep het veel beter. Nu gaat het erom of Garcia het zich kan permitteren om Vanaken er nog naast te zetten.
Olivier Plancke