Olivier Plancke
De Rode Duivels verlaten het WK na de uitschakeling tegen Spanje. Geen afgang, geen mislukt toernooi, maar mogelijk wel het einde van Rudi Garcia als bondscoach. België bereikte de vooropgestelde kwartfinale, alleen draaide de evaluatie bij de voetbalbond nooit uitsluitend om het resultaat. Vincent Mannaert moet nu beslissen of Garcia ook de juiste man is voor de volgende cyclus.
LEES OOK: Garcia houden of niet? Vanhaezebrouck velt oordeel
Garcia haalde zijn doelstelling wélDe uitschakeling tegen Spanje komt hard aan bij de Rode Duivels, maar kan moeilijk als een sportieve mislukking worden omschreven. België bereikte de kwartfinale en werd daarin uitgeschakeld door een van de grote favorieten voor de wereldtitel. Precies die kwartfinale werd voor het toernooi door analisten en de voetbalbond als een logische doelstelling naar voren geschoven.
Rudi Garcia kan dus niet worden verweten dat hij zijn opdracht niet heeft uitgevoerd. De bondscoach loodste België door een bijzonder moeizame groepsfase, overleefde de confrontatie met Senegal en verraste vervolgens tegen de Verenigde Staten. Tegen Spanje eindigde het verhaal, maar België behoorde opnieuw tot de laatste acht landen op een WK.
Garcia heeft zijn positie tijdens het toernooi versterkt. Alleen heeft hij niet alle twijfels kunnen wegnemen. De evaluatie gaat niet alleen over hoever België is geraakt, maar ook over de manier waarop, de keuzes van de bondscoach en de vraag of hij past in het langetermijnproject van Vincent Mannaert.
Garcia begon het WK met een aflopend contract en wist dat zijn toekomst pas na het toernooi zou worden besproken. De voetbalbond wilde zich niet vooraf vastleggen. Na Spanje ligt er daardoor geen eenvoudige beslissing op tafel. De resultaten pleiten voor Garcia. Andere elementen doen dat veel minder.
Garcia was nooit de eerste keuze
Bij zijn aanstelling was al duidelijk dat Garcia niet de gedroomde oplossing van Mannaert was. De sportief directeur mikte tijdens zijn zoektocht bijzonder hoog. Zinédine Zidane was de absolute droomkandidaat, terwijl ook Louis van Gaal, Massimiliano Allegri, Roberto Mancini, Erik ten Hag, Julen Lopetegui, Thierry Henry en Sergio Conceição in beeld kwamen.
Garcia won uiteindelijk het pleit omdat hij tijdens de gesprekken uitstekend voorbereid was en opvallend veel goesting toonde. Volgens Het Laatste Nieuws was geen enkele kandidaat beter voorbereid dan de Fransman. Hij overtuigde de voetbalbond met zijn dossier, zijn ervaring en zijn kennis van de spelersgroep.
Maar Garcia was niet de grote naam waarvoor Mannaert aanvankelijk wilde gaan. Hij werd de beste haalbare oplossing na een lange zoektocht. Daardoor moest hij op dit WK meer doen dan alleen resultaten halen. Hij moest ook bewijzen dat hij het gezicht kon worden van een nieuw project bij de Rode Duivels.
Het behalen van de kwartfinale is een sterk argument. Het neemt alleen niet weg dat Mannaert na het WK opnieuw de markt kan bekijken. De sportief directeur droomde bij zijn eerste zoektocht van een absolute topcoach. De vraag is of hij die ambitie nu heeft opgeborgen, of net vindt dat dit het moment is om opnieuw hoog te mikken.
Kwartfinale neemt twijfels over Garcia niet weg
Sportief kan Garcia een degelijk rapport voorleggen. België bereikte de laatste acht en toonde tijdens de knock-outfase eindelijk de intensiteit en weerbaarheid die in de groepsfase vaak ontbraken. Vooral de overwinning tegen de Verenigde Staten gaf hem krediet. Garcia durfde grote namen op de bank te zetten en koos radicaal voor het elftal waarin hij zelf geloofde.
Maar de voetbalbond moet verder kijken dan één toernooi. Past zijn voetbal bij de richting die Mannaert uit wil? Kan Garcia een nieuwe generatie begeleiden? Kan hij de overgang maken naar een ploeg waarin Kevin De Bruyne, Romelu Lukaku, Thibaut Courtois en andere ervaren krachten niet eeuwig de hoofdrollen zullen spelen?
Binnen de bond waren er al vóór het WK vragen over Garcia’s manier van werken. Zijn trainingen, analyses, details en aanpak werden in Tubeke omschreven als “oldschool”. In een spelersgroep met internationals die dagelijks onder moderne toptrainers in Engeland, Spanje, Italië en Duitsland werken, wordt die vergelijking snel gemaakt.
Oldschool Garcia bewijst plots zijn gelijk
Op een kort toernooi hoeft oldschool geen verwijt te zijn. Duidelijkheid, hiërarchie, ervaring en eenvoud kunnen net voordelen zijn. Garcia bewees dat tijdens de knock-outfase. Hij liet zich niet gijzelen door reputaties en durfde moeilijke beslissingen te nemen.
Tegen Senegal haalde hij onder meer Jeremy Doku en Kevin De Bruyne naar de kant. Tegen de Verenigde Staten zette hij De Bruyne en Doku zelfs op de bank. Dat waren keuzes waarmee hij zichzelf volledig kwetsbaar maakte. Bij een nederlaag was Garcia genadeloos aangepakt. Omdat België won, groeide zijn gezag.
Het Nieuwsblad stelde vast dat Garcia op dat moment resoluut zijn eigen koers koos. Minder focussen op de klassieke Belgische voetbalreflex, meer kiezen voor intensiteit, duelkracht en agressiviteit. Het leverde België een plaats bij de laatste acht op.
Toch verdwijnt het structurele vraagstuk niet. Mannaert wil de voetbalbond hervormen rond “football first”, een modernere sportieve werking en meer langetermijndenken. Garcia is een ervaren toernooicoach, maar intern wordt hij niet overal gezien als de vernieuwer die de volledige Belgische voetbalstructuur naar een hoger niveau kan tillen.
Dat hoeft geen probleem te zijn wanneer de bondscoach resultaten haalt. Maar nu het WK voorbij is, moet de bond beslissen wat zwaarder weegt: het behaalde resultaat of de twijfels over de volgende vier jaar.
Communicatie bleef een pijnpunt
Ook buiten het veld bleef Garcia tijdens zijn periode als bondscoach voor discussie zorgen. Tijdens de kwalificatie weigerde hij een interview met Gilles De Bilde van VTM. Niels Poissonnier wees bij Het Laatste Nieuws toen op het contrast tussen de woorden en de houding van Garcia. De Fransman beweerde boven de kritiek te staan, maar wilde er op dat moment niet rechtstreeks mee geconfronteerd worden.
Later moest de voetbalbond hem publiek bijsturen na zijn uitspraken over het ontslag van Nicky Hayen bij Club Brugge. La Dernière Heure schreef dat Garcia daarmee punten had verloren bij zijn werkgever.
Ook tijdens het WK slaagde hij er niet altijd in om de rust te bewaren. Na de ruime overwinning tegen Nieuw-Zeeland had Garcia de aandacht volledig op de heropleving van zijn ploeg kunnen houden. In plaats daarvan ging het opnieuw over kritiek, media en vermeende aanvallen op zijn spelers.
Die houding hoort bij Garcia. Hij wil zijn groep beschermen en gaat snel in de tegenaanval wanneer hij vindt dat zijn spelers onrechtvaardig behandeld worden. Intern kan dat verbindend werken. Extern maakt hij de problemen soms groter dan nodig.
Nieuwe cyclus kan Garcia alsnog nekken
De uitschakeling tegen Spanje geeft Mannaert daardoor ruimte om een bredere beslissing te nemen. Garcia kan terecht wijzen op de kwartfinale, de stunt tegen de Verenigde Staten, de herstelde hiërarchie en het feit dat hij de groep na een zwakke start opnieuw op de rails kreeg.
De bond kan daar tegenover stellen dat het voetbal lange tijd onvoldoende was, dat de groepsfase ternauwernood werd overleefd en dat het vernieuwingsproces na het WK andere kwaliteiten vraagt. Een bondscoach selecteren voor één toernooi is iets anders dan iemand kiezen voor een volledige cyclus richting het EK van 2028.
Droomlijst wordt opnieuw interessant
Een breuk met Garcia zou geen eenvoudige of goedkope beslissing zijn. Niet alleen omdat hij zijn sportieve doelstelling heeft gehaald, maar ook omdat de lijst met beschikbare topcoaches beperkt is. Veel namen die eerder werden bekeken, hebben intussen andere plannen of zijn financieel bijzonder moeilijk haalbaar.
Iemand als Zidane gold als de ultieme droom, maar lijkt al langer naar de Franse nationale ploeg te kijken. Lopetegui, Ten Hag, Van Gaal, Henry, Mancini, Allegri en Conceição hebben elk hun eigen bezwaren, ambities of prijskaartje. Een grotere naam vinden is één zaak. Een betere bondscoach vinden is iets anders.
Mannaert kan daarom ook besluiten dat continuïteit de verstandigste keuze is. Garcia kent de spelers, heeft tijdens het WK gezag gewonnen en heeft bewezen dat hij moeilijke beslissingen durft te nemen. Hem na een kwartfinale laten vertrekken, zou bijzonder streng ogen.
Maar doorgaan met Garcia is evenmin vanzelfsprekend. De vraag is niet langer of hij gefaald heeft. Dat heeft hij niet. De vraag is of een correct WK volstaat om hem het vertrouwen te geven voor een veel grotere opdracht.
Garcia kwam binnen als een tijdelijke oplossing met een aflopend contract. Hij verlaat het WK als een bondscoach die zijn minimumdoel haalde, een stunt realiseerde tegen de Verenigde Staten en eervol sneuvelde tegen Spanje. Dat maakt zijn dossier sterker, maar ook ingewikkelder.
