Een maand geleden was Mark van Bommel nog vol lof over Hans Vanaken. Nu is dat helemaal anders. Voor de kapitein van Club Brugge ziet het er niet goed uit bij de Rode Duivels.
LEES OOK: Frisse wind bij Rode Duivels: 5 vragen voor Van Bommel
Eerst lof, dan kritiekNa de zege in Rome tegen Italië had Mark van Bommel lovende woorden voor Hans Vanaken. “Als je Hans ziet invallen, weet je dat je nog steeds kwaliteit hebt”, zei de bondscoach. Volgens La Libre prees hij Vanaken spontaan en zag hij hem al in de basis tegen Turkije.
Die basisplaats kwam er ook. Op 2 oktober in Sclessin stond Vanaken naast Kevin De Bruyne en Youri Tielemans. Van Bommel koos bewust voor voetballend vermogen en liet Nicolas Raskin en Roméo Lavia op de bank. Op die avond begon zijn beeld van Vanaken te veranderen.

België won met 3-0, maar het middenveld draaide niet. Het Laatste Nieuws gaf Vanaken een 5: “Leed opvallend veel balverlies, tweemaal dichtbij de eigen zestienmeter. Iets wat je van hem niet verwacht.” L’Avenir zette hem tegenover De Bruyne. De Napoli-speler was briljant, Vanaken viel tegen.
Wim Conings zag in Het Nieuwsblad hoe de drie middenvelders telkens mee naar voren trokken, waardoor Turkije “veel te gemakkelijk het hele veld kon oversteken”. Pas toen Lavia na de 2-0 inviel, vond Turkije volgens hem “veel minder makkelijk doorgang”.
Van Bommel wijst naar andere types
Het hardste oordeel kwam van de bondscoach zelf. Van Bommel vond zijn ploeg “heel slordig in balbezit” en zei: “We waren niet balvast.” Over zijn middenveld was hij opvallend duidelijk. “Ze hebben zoveel kwaliteit”, zei hij in Het Nieuwsblad. “Maar er zit inderdaad geen Raskin, Lavia of Keita bij. Dat zijn andere types die meer de balans houden, die agressiever druk zetten.”
Een naam noemde hij niet. Dat hoefde ook niet. Van de drie middenvelders op het veld stond Vanaken er op de plek waar anders Raskin of Lavia had gestaan.

Volgens Hein Vanhaezebrouck gaat het om meer dan één mindere avond. “Ik dacht lang dat Hans Vanaken daar de man voor was”, zei hij in Het Nieuwsblad over de opvolging van De Bruyne. “Maar in de filosofie van Van Bommel moet het vooral defensief dicht staan, met verticaal spel en snelle uitbraken. Dat is minder geschikt voor Vanaken, die graag vanuit een lagere positie die geweldige ballen geeft.”
Ook in Parijs tegen Frankrijk mocht Vanaken starten, maar alleen omdat De Bruyne en Tielemans geschorst waren. België ging met 4-1 onderuit. Bij de 2-1 kon Rayan Cherki zomaar infiltreren. Het Nieuwsblad zag het zo: “Noch Hans Vanaken, noch een centrale verdediger grijpt in.”
Zesde in de rij
Van Bommel heeft nu zes middenvelders: Lavia, Raskin, Tielemans, Keita, De Bruyne en Vanaken. Lavia was in oktober een van de uitblinkers en gaf in Parijs de assist voor de 0-1 van Dodi Lukebakio. De Bruyne en Tielemans zijn terug. Marc Degryse wees in Het Laatste Nieuws al op de voorkeur van de bondscoach: “Ik weet dat Van Bommel liever één defensieve middenvelder in zijn basisploeg ziet.”
Voor Vanaken blijft dan hooguit de rol over die Het Laatste Nieuws hem eind september al gaf: “De vaste back-up voor De Bruyne.” Een vreemde positie voor een speler die bij Club wekelijks het verschil maakt. Zondag scoorde hij in zijn 500ste competitiewedstrijd nog tegen Anderlecht. Na PSV noemde Het Nieuwsblad hem “het hart en het verstand van deze ploeg”.
De Winter weet wat het betekent
Hoe Van Bommel omgaat met spelers die buiten zijn plan vallen, bleek vrijdag in Tubeke. Koni De Winter haakte af na een lange reeks interlands zonder speelminuten, en de bondscoach liet weinig ruimte voor een terugkeer. “Als Koni niet wil komen, dan wil hij niet komen”, zei hij in Het Laatste Nieuws. “Dit heeft gevolgen voor de langere termijn.”
Bij de selectie van de 20-jarige Josué Kongolo keek Van Bommel nog verder vooruit. “We zijn aan het begin van een cyclus”, zei hij in Het Nieuwsblad. “Over twee jaar wordt het EK gespeeld.” Vanaken is dan 35. Hans Vandeweghe rekende hem in De Morgen al bij de “muren van het Duivelskasteel”. Volgens hem is het de vraag of die over een of twee jaar nog overeind staan.

Alle signalen wijzen dezelfde kant uit. De bondscoach wil balans, recuperatie en snelheid op zijn middenveld, en dat profiel heeft Vanaken niet. Als Van Bommel zijn eigen analyse volgt, krijgt Vanaken donderdag in Izmir, opnieuw tegen Turkije, die rol niet meer.
Voor de kapitein van Club is dat moeilijk te slikken. “Voor mij gaat het enkel om spelen en prijzen pakken”, zei hij vorige week in Het Nieuwsblad. Na Turkije en Italië weten we of hij nog meetelt bij Van Bommel of alleen nog een naam op de lijst is.
Olivier Plancke