In Brugge krijgt Freddie Potts week na week de wind van voren, zelfs Ivan Leko wil hem een andere stijl aanleren. In Engeland zien ze in dezelfde speler net een gemiste kans. En bij West Ham weten ze nog heel goed wie hem daar opleidde.
LEES OOK: Aanwinst Club Brugge: "Gaat met de week beter voor mij"
92 balcontacten en een verwijt aan West HamHarri Burton greep de 3-0-zege van Club Brugge tegen Lens aan om de verkoop van Potts opnieuw open te trekken. Zijn stuk op Yahoo Sports kreeg een titel die niets aan de verbeelding overlaat: “West Ham should regret Freddie Potts decision, 92-touch display speaks volumes.”
West Ham zou spijt moeten hebben, en die 92 balcontacten bewijzen dat volgens hem. Burton baseert zich op cijfers van FotMob. Potts haalde 92 procent van zijn passes. Zeven daarvan braken door een linie van Lens. Hij had twee tackles, twee onderscheppingen en vier heroveringen, won zes van zijn twaalf duels en werd maar één keer uitgespeeld. Volgens Burton zou Potts bij West Ham onder Nuno Espírito Santo waarschijnlijk openbloeien.

Hij staat niet alleen. James Barker schreef op 12 oktober bij West Ham Zone dat Potts met 455 geslaagde passes bij de beste 4,1 procent van de verdedigende middenvelders in België hoort. Barker dacht zelfs aan een duo met Arne Engels, die West Ham volgens hem als opvolger van Potts binnenhaalde. Potts zou “het verdedigende anker” zijn, Engels “het creatieve knooppunt”. Volgens Barker hadden die twee samen de Championship kunnen domineren.
“Safety first”
In de Belgische kranten klonk het na diezelfde avond helemaal anders. “De Fransen waren beter. Gevaarlijker. Compacter”, schreef Het Laatste Nieuws. “In zo’n situatie valt het gebrek aan lef bij Freddie Potts des te meer op. Potts is geen Roméo Lavia. Hij draait niet door en breekt geen linies. ‘Safety first’ primeerde weer maar eens - het balletje breed of achteruit.”
In het rapport van de krant kreeg hij een 6. “Prima als controleur en balafpakker, maar eens aan de bal blijf je toch een beetje op je honger zitten.” Ook Het Nieuwsblad gaf een 6, met een droge commentaar: “Je zag hem amper.” En verder: “Recupereerde te weinig.” De Standaard zag Potts samen met Hans Vanaken, Jan Virgili en Nicolò Tresoldi verloren lopen “tussen de dicht bezette Franse linies”.
Die verschillende oordelen zijn een wereld van verschil. Burton telt zeven passes door de linies, Het Laatste Nieuws ziet een middenvelder die geen linies breekt. Burton telt vier heroveringen, Het Nieuwsblad vindt dat hij te weinig recupereerde. Het lijkt alsof ze naar twee verschillende wedstrijden hebben gekeken.
Toch kunnen ze allebei gelijk hebben. Een pass die in een datamodel door een linie gaat, is nog niet de bal die Vanaken of Tresoldi vrij voor doel zet. En ook de Franse pers zag geen spelmaker. Damien Da Silva van Maxifoot gaf Potts een 6, noemde hem fysiek “irréprochable”, onberispelijk, maar vond dat hij weinig creativiteit bracht in de opbouw.
Wat Leko hem wil afleren
Wat Burton in Potts prijst, is voor een deel net wat Ivan Leko hem probeert af te leren. De trainer zei het in september heel duidelijk. “Bij West Ham was het heel pragmatisch. Heel lateraal. Breed spelen en een beetje zien wat er gebeurt. Hier is het anders”, klonk het in Het Laatste Nieuws. In Het Nieuwsblad ging hij nog een stap verder: “Daar moest hij altijd breed spelen. Balletje afgeven en de anderen moesten er dan maar wat mee doen.”
Voor een Engelse columnist is 92 procent geslaagde passes een argument. In Brugge is het eerder een symptoom. Marc Degryse legde in Het Laatste Nieuws uit waarom. “Potts moet begrijpen dat hij in deze ploeg wél risicoballen mag geven. Club is zó dominant dat eens een foute risicobal wel wordt rechtgezet. Potts wil té veel opzij spelen. Hij kiest voor zekerheid.”

Bij een West Ham dat vocht tegen de degradatie, kon een verloren bal meteen een tegengoal kosten. Bij Club, dat week na week tegen een laag blok speelt, kost een veilige pass vooral tijd. Hetzelfde spel kreeg in Londen applaus en wordt in Brugge een probleem genoemd.
Van een 3 naar een 8
Na de 2-3-nederlaag tegen Aston Villa begin september kreeg Potts in Het Nieuwsblad een 3. “Gaf enkel passes die zelfs wij makkelijk zouden kunnen geven en dat wil wat zeggen.” Gert Verheyen toonde op televisie zijn passkaart. Franky Van der Elst vatte het daarna in dezelfde krant samen: “Amper vier vooruit, geen enkele kwam aan.” Hij voegde eraan toe: “Ik irriteerde mij ook aan al die balletjes achteruit.”
Die kritiek bereikte zelfs over het Kanaal. Sport Witness maakte er een kop van waarin Potts speelde als een 65-jarige, en The News in Portsmouth, waar hij een jaar op huur speelde, nam het verhaal over.
Een maand later, in San Siro, klonk het anders. Club won met 3-4 van Inter en Het Laatste Nieuws gaf Potts een 8. Ook daar stond het kritische zinnetje er wel bij: hij speelde in de eerste helft “té veel op veilig”. Maar: “De weinige keren dat hij wél de lijnen brak, kon Club meteen dreigen.” Het Nieuwsblad gaf een 7: “In San Siro had je Potts nodig om de kalmte te bewaren.”
Tuttomercatoweb en Calciomercato gaven hem in Italië ook een 7.
Het verschil zit in wat Club die avond van hem nodig had. In Milaan volstond rust aan de bal. Tegen Lens moest iemand de Franse druk openbreken, en dat werd volgens de Belgische pers niet Potts.
Twaalf miljoen voor balans
Club betaalde ongeveer tien miljoen euro, met bonussen kan dat oplopen tot zo’n twaalf miljoen. Alleen voor Roman Yaremchuk legde Club ooit meer neer. Potts moest Raphael Onyedika en Aleksandar Stankovic doen vergeten, en voor hen ook al Ardon Jashari.
Hein Vanhaezebrouck zette in Het Nieuwsblad al vóór het debuut vraagtekens over die transfer. “Als hij echt een toptalent was, zou West Ham toch met hem proberen op te gaan, want dan krijgen ze daar straks 50 miljoen voor. Nu doen ze hem weg voor een dikke 10.” West Ham had het geld bovendien niet nodig. Zonder Potts haalde de club deze zomer al meer dan 160 miljoen euro op, onder meer 99 miljoen voor Mateus Fernandes.

Leko verdedigde zijn nummer zes wel. “Het is dankzij hem dat we in de competitie geen doelpunten slikken. Hij zorgt voor balans”, zei hij in september in Het Laatste Nieuws. Zondag tegen STVV kwam hetzelfde beeld terug. Potts speelde de volle wedstrijd, haalde 57 van zijn 62 passes en zag al zijn vier lange ballen aankomen. Hij noteerde ook vijf tackles.
Maar STVV speelde vanaf de 27ste minuut met tien man, en Club moest op het einde nog sidderen na de 3-2 in de extra tijd. Net in zo’n wedstrijd, met een man meer, verwacht Degryse dat Potts eens een risicobal durft te geven.
West Ham kan wachten, Club niet
De Engelse lof heeft ook een kant die Club graag hoort. Een speler van wie ze in Londen zeggen dat ze hem nooit hadden mogen verkopen, behoudt zijn marktwaarde. Kevin Nolan noemde de verkoop in augustus bij talkSPORT al “a bit of a mistake”. Carlton Cole, die bij West Ham de uitgeleende spelers opvolgde, hoopte eind september bij football.london dat Potts op een dag “comes back to the club”.
Potts ligt bij Club vast tot 2030. Zelf vertrok hij omdat hij in de voorbereiding bij West Ham voelde dat hij “geen hoofdrol zou spelen”, zei hij in Het Nieuwsblad. “Ik wil hier een steunpilaar worden.” Die steunpilaar is hij voor de verdediging intussen wel. In de Champions League speelde hij 266 minuten, haalde hij 91 procent van zijn passes en liep hij ruim 35 kilometer, blijkt uit de cijfers van de UEFA. Goals of assists: nul.
Olivier Plancke