Mark van Bommel kan vrijdag meteen hard ingrijpen bij de Rode Duivels. Vijf WK-gangers zien hun selectie, basisplaats of onaantastbare status plots bedreigd. De nieuwe bondscoach heeft voldoende hongerige kandidaten om de oude hiërarchie volledig te veranderen.
LEES OOK: Lucas Stassin roept duidelijke boodschap voor van Bommel
Van Bommel haalt sloophamer door WK-ploegAmper twee maanden geleden bereikten de Rode Duivels onder Rudi Garcia de kwartfinales van het WK. Toch besliste Vincent Mannaert dat België met een andere bondscoach aan een nieuwe cyclus moest beginnen. Die keuze dreigt vrijdag meteen voelbaar te worden. Van Bommel maakt dan zijn eerste selectie bekend voor de vier Nations League-wedstrijden tegen Italië, Frankrijk en Turkije.
De Nederlander moet in elf dagen tijd vier keer spelen. Hij zal dus een ruime kern oproepen, maar kan zich tegelijk geen ‘meelopers’ veroorloven. Mannaert maakte bij de voorstelling van Van Bommel al duidelijk dat de bond naar de langere termijn kijkt. Hij omschreef de Nederlander in Het Nieuwsblad als een bondscoach die “meer passend leek bij die nieuwe cyclus voor de volgende twee jaar”.

Van Bommel wees zelf nadrukkelijk naar de nieuwe generatie. “Vele spelers zitten rond een mooie leeftijd, 25 jaar”, stelde hij. Die woorden kunnen grote gevolgen hebben. Romelu Lukaku, Charles De Ketelaere, Matias Fernández-Pardo, Thibaut Courtois en Thomas Meunier behoorden allemaal tot de WK-kern. Geen van hen kan er nog zomaar vanuit gaan dat zijn oude plaats behouden blijft. Axel Witsel maakte woensdag zelf plaats. De 37-jarige middenvelder zette na 140 interlands definitief een punt achter zijn carrière bij de Rode Duivels.
Drie spitsen maken samen nul doelpunten
Vooraan is de situatie het opvallendst. Lukaku, De Ketelaere en Fernández-Pardo waren op het WK de drie centrale spitsen van Garcia. Sinds de uitschakeling tegen Spanje scoorde geen van hen nog één keer bij zijn club. Lukaku verruilde Napoli deze zomer voor Fenerbahçe, maar moet in Turkije nog altijd op zijn eerste doelpunt wachten.
Lukaku blijft met 93 interlanddoelpunten de productiefste Rode Duivel ooit, maar zijn status alleen kan niet volstaan om automatisch in de basis te beginnen. Ook De Ketelaere vond na het WK de weg naar doel nog niet terug. Hij speelde vier competitiewedstrijden voor Atalanta en trapte amper één keer naar het doel.
Op het WK scoorde De Ketelaere nog twee keer tegen de Verenigde Staten en ook in de kwartfinale tegen Spanje. Fernández-Pardo begon eveneens met een achterstand aan het seizoen. Newcastle United betaalde ongeveer zestig miljoen euro om hem bij Lille weg te halen, maar de transfer raakte pas op de laatste dag van de mercato rond.

Hij speelde intussen drie wedstrijden voor zijn nieuwe club, goed voor 109 minuten. Zijn eerste basisplaats eindigde zondag in een pijnlijke 4-1-nederlaag tegen Leeds United. Ook hij staat nog op nul doelpunten en nul assists. Zijn snelheid en veelzijdigheid blijven interessant, maar hij is geen klassieke afwerker.
Loïs Openda wordt dit seizoen uitgeleend aan Lyon, waar hij al twee keer scoorde en één assist gaf. Van Bommel zag hem bovendien persoonlijk aan het werk tegen Fenerbahçe. Openda scoorde die avond, terwijl Lukaku bij de Turken pas in de slotfase mocht invallen. Het beeld kon nauwelijks symbolischer zijn.
Lucas Stassin maakt de concurrentiestrijd nog scherper. De 21-jarige aanvaller ruilde Saint-Étienne op de laatste dag van de mercato in voor Sevilla. De Spaanse club huurt hem met een verplichte aankoopoptie van ongeveer 25 miljoen euro. Bij zijn debuut tegen Espanyol scoorde hij meteen.
Courtois zet eigen troon op het spel
Ook achteraan wordt de WK-hiërarchie opengebroken. Courtois heeft beslist om de volledige Nations League over te slaan. Alleen bij een uitzonderlijke blessuregolf wil hij alsnog inspringen. In maart stelt hij zich opnieuw beschikbaar voor de start van de EK-kwalificaties. Van Bommel gaf hem daarbij geen garantie dat hij dan automatisch opnieuw eerste doelman wordt.
Courtois aanvaardde die boodschap. “Ik wil vechten voor mijn plaats”, verklaarde hij aan Het Laatste Nieuws. Die afspraak lijkt voorlopig vooral symbolisch. Courtois behoort nog altijd tot de beste doelmannen ter wereld. Toch neemt hij een risico. Senne Lammens kan zes interlands krijgen om zich vast te spelen.
Als hij overtuigt, moet Van Bommel in maart kiezen tussen de oude nummer één en de doelman die zijn volledige Nations League-campagne heeft gekeept.
Witsel maakt zelf plaats voor nieuwe generatie
Bij Axel Witsel hoeft Van Bommel zelf geen beslissing meer te nemen. De 37-jarige middenvelder kondigde woensdag zijn afscheid als Rode Duivel aan. Zijn invalbeurt tegen Spanje in de kwartfinale van het WK bleek zijn 140ste en laatste interland.
“Het is tijd om plaats te maken voor de jonge spelers en de nieuwe generatie”, schreef Witsel op sociale media. Zijn afscheid past perfect bij de omwenteling die Van Bommel wil inzetten. Roméo Lavia lijkt eindelijk verlost van zijn fysieke problemen en begon in alle vier competitiewedstrijden van Chelsea aan de aftrap. Hij verzamelde 262 minuten en scoorde al één keer.

Door de zware blessure van Amadou Onana komt zijn terugkeer op het ideale moment. Van Bommel krijgt met Lavia opnieuw een echte controleur die drukbestendig is en vlotter vooruit voetbalt. Witsel heeft de moeilijke keuze alvast zelf gemaakt: zijn plaats in de kern komt definitief vrij voor een jonger profiel.
Meunier wordt laatste man van de oude garde
Thomas Meunier staat er sportief beter voor. Hij maakte na het WK de overstap naar Sunderland en stond in de eerste vier competitiewedstrijden telkens in de basis. Ritme heeft hij dus wel. Alleen is hij intussen 35 en heeft de nieuwe bondscoach met Timothy Castagne, Joaquin Seys en eventueel andere jongere profielen voldoende alternatieven.
Als Van Bommel echt een ploeg richting het EK van 2028 wil bouwen, moet hij zich afvragen hoeveel toekomst er nog in Meunier zit. Hem passeren ondanks vier basisplaatsen in de Premier League zou een hard signaal zijn: niet de reputatie, maar de volgende cyclus bepaalt de selectie.
Vijf WK-gangers verliezen hun bescherming
Van Bommel hoeft de vijf WK-gangers niet allemaal thuis te laten om zijn eerste revolutie door te voeren. Lukaku, De Ketelaere en Fernández-Pardo kunnen geselecteerd worden en toch hun plaats in de spitsenhiërarchie verliezen.
Courtois is tijdelijk weg en moet bij zijn terugkeer opnieuw concurreren. Meunier dreigt van vaste waarde naar ervaren noodoplossing te zakken. Witsel heeft de nieuwe bondscoach een moeilijke beslissing bespaard door zelf plaats te maken voor de volgende generatie.:

Openda, Stassin en Lavia staan klaar om de deur in te trappen. Lammens krijgt maandenlang vrij spel onder de lat. Voor vijf WK-gangers begint daardoor een nieuwe strijd om hun plaats. Van Bommel kan zijn eerste selectie gebruiken om de oude pikorde volledig om te gooien.
Olivier Plancke