Guardiola in het Astridpark: Hoe Kompany de City-filosofie in Anderlecht sleept

19 mei 2019. Anderlecht sluit het slechtste seizoen in 56 jaar tijd af met een nederlaag op het veld van AA Gent, eindigt troosteloos laatste in Play-Off I en mag fluiten naar Europees voetbal. Het historisch dieptepunt is echter slechts bijzaak, want met Vincent Kompany werd eerder op de dag al de redder aangekondigd. Precies tien weken later begint die thuis tegen KV Oostende aan zijn ambitieuze missie.

16 (!) jaar na zijn doorbraak als broekventje in de hoofdmacht van Anderlecht moet de intussen rotervaren Kompany nu het schip komen rechten. De 33-jarige verdediger neemt daarbij heel wat hooi op de vork, want als speler-trainer reiken zijn taken verder dan louter het herstel van de vorig seizoen kwakkelende defensie. Kompany bepaalt de tactiek, formatie én opstelling van Paars-Wit, ook voor hem toch een nieuw gegeven. Al liep hij bij Manchester City wel leerschool bij een van de absolute meesters in het vak.

DE DRIE P’S VAN PEP
In zijn laatste drie seizoenen bij de Engelse landskampioen fungeerde de 89-voudige Rode Duivel immers als eerste luitenant van Pep Guardiola. De succesmanager prees zijn aanvoerder in die periode meermaals voor diens leiderschap en tactisch inzicht en twijfelt er nu niet aan dat hij ook als trainer een grote carrière zal uitbouwen. Als voormalig verlengstuk in de kleedkamer van City is Kompany dan ook een beetje de pupil van de Spanjaard, wiens succesvolle formule hij ondertussen langs binnen en langs buiten kent.

De essentie van dat recept kan grofweg samengevat worden in drie codewoorden: positiespel, passing en pressie. Kompany kreeg de afgelopen jaren de kans om die drie P’s vanop de eerste rij te bestuderen en zal ze nu ongetwijfeld trachten over te brengen naar het Astridpark. Daar ontbrak het Anderlecht de vorige seizoenen vooral aan een duidelijke identiteit, iets wat over de teams van Guardiola nog nooit gezegd kon worden. De eerste opdracht van Kompany is dan ook om eindelijk lijn te trekken in het spel van zijn ploeg.



Daarbij begint alles dus bij het heilige positiespel. Elke pion moet zich constant op de juiste plaats bevinden om de beoogde balcirculatie mogelijk te maken, met extra aandacht voor de diverse zones op het veld en de vorming van driehoekjes. De spelers weten zo te allen tijde precies wat ze moeten doen en waar hun maats zich bevinden, al krijgen de aanvallers in de laatste zone wel meer creatieve vrijheid aan de bal dan bijvoorbeeld een Hein Vanhaezebrouck ze gunt. De plaats waar ze het leer ontvangen ligt echter altijd vast.

STROMANNEN OP DE BANK
Thierry Henry, die nog samenwerkte met Guardiola in Barcelona, legde eens haarfijn uit wat er van hem als vleugelspits verwacht werd. De Fransman moest het veld tot in de laatste twintig meter vooral breed houden en deelnemen aan de passing game, om daar dan hard toe te slaan met infiltraties met of zonder bal. Guardiola hanteerde toen wel nog een zuivere 4-3-3, een formatie die hij inmiddels inruilde voor een soort 4-1-4-1. Toch bleven de principes van Barcelona over München tot in Manchester steeds dezelfde.

Aangezien het hele idee uiteraard gebouwd is op een aantal stevig ingeslepen automatismen heeft Kompany wel nog flink wat werk voor de boeg. Om de verdediger, die zich ook moet focussen op zijn eigen fysieke paraatheid en prestaties tussen de lijnen, daarbij wat te ontlasten werd met Simon Davies nog een student uit de school van Guardiola in huis gehaald. De Welshman pompte bij City de doctrine van de Spanjaard in de hoofden van de jeugdspelers, in Anderlecht mag hij nu hetzelfde met de A-kern gaan doen.



Ook Kompany wil echter dat zijn visie er al van jongs af aan wordt ingedramd, waarvoor hij dan weer Craig Bellamy naar het Astridpark bracht. De twee deelden één seizoen de kleedkamer in Manchester – lang voor Guardiola er zijn intrede deed – en hielden daar een prima band aan over. De ex-spits van vele oorlogen betwistte bovendien maar liefst 294 matchen in de Premier League en verdiende als jeugdtrainer de voorbije jaren al zijn strepen bij Cardiff. Hij lijkt zo als de ideale stroman naar de jongeren toe te dienen.

VOETBALLENDE VERDEDIGERS
Het combinatievoetbal dat Kompany voor ogen heeft begint van achteruit, waar hijzelf zo een belangrijke schakel wordt. Om die opbouw mee te helpen verzorgen wou de coach echter ook op het veld nog iemand aan zijn zijde die al vertrouwd is met de beoogde speelstijl. Enter Philippe Sandler. De 22-jarige verdediger wordt voor een jaartje gehuurd van City, waar hij vorig seizoen ondanks zijn geringe speelkansen al onder de vleugels van Kompany vertoefde. De Nederlander weet nu dus al exact wat van hem verlangd wordt.

Nog iemand die zijn steentje zal moeten bijdragen aan het uitvoetballen is Thomas Didillon. De Fransman liet eerder al zien wel over de goede voetjes te beschikken, maar in de play-offs liep het pijnlijk verkeerd. Ook in de voorbereiding liet de doelman zich al eens een bal ontfutselen, maar daarom moet het kind nog niet met het badwater worden weggegooid. Net zoals Guardiola altijd een meevoetballende keeper zocht – van Victor Valdes over Manuel Neuer tot nu Ederson – zal Kompany eisen dat Didillon het blijft proberen.



Tot slot voorziet Guardiola achterin nog een sleutelrol voor de backs, die niet gewoon de flank afdraven maar in balbezit vaak doorschuiven naar het middenveld om daar een overtal te creëren. Hoewel Paars-Wit zowel op de links- als de rechtsachter vorig jaar problemen kende werd er voor deze posities nog geen versterking gezocht. Misschien gelooft Kompany wel in jongeren als Alexis Saelemaekers, Thierry Lutonda en Elias Cobbaut, die in principe wel geschikt zijn voor de taak. Andy Najar is dat ook, al moet hij eerst fit zien te raken.

SIMPELE WISKUNDE
De basisprincipes van Guardiola zijn dus te reduceren tot enkele vrij simpele ideeën, wat voor de balans tussen het defensieve en offensieve compartiment niet anders is. Hoewel we ook zouden kunnen spreken van totaalvoetbal, waarin het elftal als een gestroomlijnde machine samen over het terrein beweegt, maakt de leermeester namelijk een eenvoudige berekening die de meeste coaches niet aandurven. De tien veldspelers worden zo droogweg ingedeeld in vijf verdedigende en vijf aanvallend ingestelde pionnen.

Dat betekent dat er op het middenveld slechts plaats is voor één controleur, een positie die bij City vaak wordt ingenomen door Fernandinho of Ilkay Gündogan. Anderlecht heeft met Sven Kums en Adrien Trebel twee spelers in huis die geknipt lijken voor de job, al mag die laatste beschikken. Ook in Kums, met wie hij nog de kleedkamer deelde bij de jeugd van Paars-Wit, ziet Kompany het blijkbaar niet echt zitten. Zo vormt Peter Zulj het enige logische alternatief, want extra versterking lijkt er ook hier niet meteen aan te zitten komen.



Een rijtje hoger kan dat wel nog het geval zijn, al gaf Anderlecht na het afspringen van de deal met Sidney Sam aan zich te focussen op andere prioriteiten. Als Kompany echt het systeem van Guardiola wil spelen heeft hij echter nood aan vier offensieve middenvelders. Yari Verschaeren wordt daarbij vermoedelijk op zijn Sterlings naar de rechterflank geduwd, centraal zouden dan Michel Vlap en Samir Nasri – nog een ex-ploegmaat van Kompany – de dienst uitmaken als een spelmakersduo genre David Silva-Kevin De Bruyne.

PIJNPUNTEN & PROBLEMEN
Op links maakt Francis Amuzu dan weer het meeste aanspraak op het vierde stekje, tenzij Nasri naar de zijkant verhuist en zo Pieter Gerkens weer in de ploeg komt. Eens hersteld van zijn blessure kan ook Zakaria Bakkali hier een gooi doen naar een basisplek. Sowieso maken we in deze analyse enig voorbehoud met betrekking tot de ziekenboeg in het Astridpark, want zolang Landry Dimata out is en er geen nieuwe spits werd aangetrokken ziet Kompany zich sowieso genoodzaakt om zijn kaarten nog even anders te schudden.

Het brengt ons naadloos bij de derde ‘P’ van Guardiola en misschien wel het grootste pijnpunt in Kompany zijn missie om diens voetbal naar Brussel te brengen. Guardiola staat namelijk voor veel meer dan louter attractief voetbal in balbezit. Zo eist de Spanjaard meteen een gigantische pressing van zijn teams wanneer die de bal verliezen, de laatste en beslissende factor in de verstikkende wurggreep waaraan quasi elke tegenstander zich verslikt. Alleen op die manier kan de totale controle en dominantie bereikt worden.



Zoals u zelf wel al kon bedenken is zo een pressing alleen maar mogelijk indien de spelers in tiptop conditie verkeren, iets wat momenteel in Anderlecht moeilijk gezegd kan worden. Behalve de eerder al genoemde Najar, Dimata en Bakkali starten ook een hele resem andere spelers het seizoen immers met een blessure, terwijl jongens als Sandler en Nasri nog met een conditionele achterstand kampen. Op fysiek vlak heeft de kern van Paars-Wit dan ook nog heel wat werk voor de boeg wilt ze aan Kompany zijn eisen voldoen.

LEES OOK: Weer einde tijdperk: City bevestigt vertrek sleutelspeler