Olivier Plancke
Mark van Bommel staat op het punt om bondscoach van de Rode Duivels te worden. De voetbalbond heeft met hem een akkoord tot en met het EK van 2028. Nog vóór zijn handtekening is gezet, dreigt de keuze echter een oude Belgische strijd opnieuw te doen oplaaien.
LEES OOK: 'Mannaert hakt knoop door: Van Bommel of Vanhaezebrouck?'
Van Bommel en voetbalbond zo goed als rondBehoudens een onverwachte ommekeer volgt Mark van Bommel Rudi Garcia op als bondscoach. Volgens Het Nieuwsblad bevinden de gesprekken zich in de afrondende fase en zijn beide partijen het eens over een contract tot en met het EK van 2028.
Ook het financiële luik is afgeklopt. Van Bommel en de voetbalbond hebben daarnaast al gesproken over de samenstelling van zijn technische staf. Daar zal wellicht een Belg deel van uitmaken, al zijn daarover voorlopig geen namen bekend. “Op punten en komma’s na” ligt er een volledig akkoord.
Van Bommel was vanaf het begin de belangrijkste kandidaat van technisch directeur Vincent Mannaert. Die deed vooraf een uitgebreide belronde bij zijn contacten. De voormalige trainer van Antwerp staat bekend als een sterke peoplemanager en moet de Rode Duivels ook tactisch meer houvast geven.
Een opvallend detail dreigt de aanstelling meteen gevoelig te maken. Van Bommel spreekt geen Frans. Hij is wel van plan om de taal te leren en beheerst naast het Nederlands ook Duits, Engels, Italiaans en Spaans. Het Nieuwsblad merkt daarbij op dat Garcia geen Nederlands sprak en dat dit tijdens zijn ambtsperiode nooit als een probleem werd voorgesteld.
Garcia-afscheid doet communautaire bom ontploffen
Net dat taalargument ligt bijzonder gevoelig. De voetbalbond maakte eerder bekend dat het aflopende contract van Garcia niet werd verlengd. In Le Soir werd zijn afscheid gekoppeld aan “een oude communautaire reflex”. De krant stelde dat in de wandelgangen al langer een hardnekkige verklaring circuleerde: niet Garcia zelf, maar zijn paspoort en moedertaal zouden het probleem zijn geweest.
Met de komst van Van Bommel zouden de machtsverhoudingen binnen de bond in die optiek opnieuw richting Vlaanderen verschuiven. Ook Philippe Albert stelde in Le Soir openlijk vragen bij de motieven om Garcia te laten gaan. “Ik hoop dat dit niets te maken heeft met zijn nationaliteit, het feit dat hij Frans is, of taalkundige overwegingen”, zei de voormalige Rode Duivel.
Het toont aan hoe het afscheid van Garcia in een deel van Franstalig België wordt beleefd. De Fransman haalde zijn belangrijkste sportieve doelstelling, kreeg zijn spelers opnieuw mee en werd tijdens het WK steeds populairder. Wanneer hij vervolgens plaats moet maken voor een Nederlandstalige Nederlander die wordt gekozen door een Vlaamse technisch directeur, is de communautaire optelsom snel gemaakt.
De nakende aanstelling van Van Bommel maakt die discussie alleen maar scherper. Dat zijn gebrek aan Frans nu als zijn belangrijkste nadeel wordt genoemd, terwijl het gebrek aan Nederlands bij Garcia nooit zwaar zou hebben gewogen, zal aan Franstalige zijde vermoedelijk niet volstaan om de achterdocht weg te nemen.
Van Bommel verdeelt België al vóór presentatie
De tegenstelling valt ook op in de beoordeling van Van Bommel. Het Nieuwsblad noemde hem eerder “een zeer sexy piste”. In de voetbalpodcast van Het Laatste Nieuws omschreef Toby Alderweireld zijn voormalige trainer als “een hele goeie match”. Alderweireld ging nog een stap verder.
“Ik steek mijn hand ervoor in het vuur: elke wedstrijd wisten we wat het plan was. Altijd positief én heel realistisch. Vanaf de eerste seconde gaf hij ons het beste gevoel ooit. Als je zoekt naar de combinatie van tactiek en peoplemanagement, staat hij bovenaan.”
Die lof komt voort uit Van Bommels periode bij Antwerp. Hij won er de landstitel, de beker en de Supercup, bereikte de Champions League en versloeg FC Barcelona. Vlaamse journalisten en analisten volgden zijn dagelijkse werking twee seizoenen van dichtbij. Ze zagen hoe hij spelers overtuigde, moeilijke beslissingen nam en Antwerp na 66 jaar opnieuw kampioen maakte.
In de Franstalige berichtgeving ligt het vertrekpunt elders. La Dernière Heure omschreef zijn trainersloopbaan als turbulent. De krant haalde zijn sterke start en latere instorting bij PSV opnieuw boven, gevolgd door het korte fiasco bij Wolfsburg. Pas daarna kwam zijn succes bij Antwerp aan bod. Ook de negen nederlagen in de laatste elf officiële wedstrijden van zijn tweede Antwerp-seizoen wegen mee.
Philippe Albert erkende in Le Soir dat de dubbel “een ware prestatie” was, maar plaatste daar de investeringen van Paul Gheysens en het transferbeleid van Marc Overmars tegenover. De vraag is volgens Albert bovendien of Van Bommel zijn ideeën even goed kan overbrengen wanneer hij zijn spelers slechts enkele dagen per maand bij zich heeft.
Van Bommel betaalt prijs voor keuze van Mannaert
Toch zou het verkeerd zijn om te besluiten dat Van Bommel in Wallonië principieel ongewenst is. De huidige weerstand lijkt in de eerste plaats gericht tegen het afscheid van Garcia en de gebrekkige uitleg van de voetbalbond. Albert schoof Van Bommel eerder zelf naar voren als eerste keuze voor Anderlecht.
“Ik zie maar drie mensen die hem zouden kunnen vervangen: Mark van Bommel, Karel Geraerts of Hein Vanhaezebrouck. En in die volgorde”, zei hij destijds in Le Soir. Ook aan tafel bij La Tribune werd Van Bommel eerder positief ontvangen. De trainer is dus niet plots ongeschikt geworden omdat hij Nederlander is. De context is veranderd.
Wie hem vorig jaar een interessante kandidaat voor Anderlecht vond, kan zich vandaag nog altijd afvragen waarom hij een bondscoach moet vervangen die België bij de beste acht landen ter wereld bracht. Van Bommel dreigt zo de rekening te krijgen voor een beslissing die hij zelf niet heeft genomen.
Oud Belgisch spook duikt meteen weer op
Marc Degryse noemde Van Bommel in Het Laatste Nieuws “een goed compromis”. “Dat is de voorbije jaren toch een halve Belg geworden. Hij spreekt de taal, kent ons land en onze mentaliteit. Troeven waarover Tedesco en Garcia minder beschikten.” Maar zijn Belgische ervaring ligt tegelijk bijna volledig in Vlaanderen.
Gilles Mbiye-Beya waarschuwde in Humo dat het oude spook nooit is verdwenen. “Een bondscoach belandt in België steevast in een spagaat tussen twee gemeenschappen. In de kleedkamer speelt dat amper, omdat bijna iedereen tweetalig is, maar in de media en de publieke opinie is die tweedracht blijven sluimeren.”
Van Bommel heeft zijn eerste selectie nog niet gemaakt en is zelfs nog niet officieel voorgesteld. Toch wordt zijn aanstelling al door een communautaire bril bekeken. De eerste grote opdracht van de nieuwe bondscoach ligt daardoor niet op het veld, maar erbuiten: bewijzen dat hij niet de kandidaat van één landsdeel is.
