Olivier Plancke
Spelen De Bruyne en Vanaken nog samen bij de Rode Duivels? Op het WK leek het dé oplossing, nu wordt het een mislukt experiment genoemd. Mark van Bommel moet meteen kiezen.
LEES OOK: Frisse wind bij Rode Duivels: 5 vragen voor Van Bommel
Met De Bruyne én Vanaken?Mark van Bommel begint tegen Italië aan zijn eerste interlandperiode als bondscoach, maar krijgt meteen een oud maar gevoelig WK-dossier op zijn bord. Hans Vanaken naast Kevin De Bruyne: wat in juni nog als dé oplossing werd geopperd, wordt nu gezien als een heikel punt. Herhaalt Van Bommel het middenveld waarmee België op het WK zocht naar voetbal, of kiest hij voor meer loopvermogen en minder sentiment?
De nieuwe bondscoach riep De Bruyne en Vanaken op, samen met Youri Tielemans, Roméo Lavia, Nicolas Raskin en Mandela Keita. Vier matchen in elf dagen maken rotatie onvermijdelijk, maar op het wedstrijdblad is geen plaats voor iedereen. Vanaken is daardoor niet zomaar één van de zes opties. Hij staat in het middelpunt van een veel groter debat.
Degryse wilde dat De Bruyne ingreep
De discussie begon op het WK, toen België na 0-0 tegen Egypte en 0-0 tegen Iran zonder doelpunt en zonder overtuiging en creativiteit zat. Rudi Garcia had verschillende opstellingen geprobeerd. Eerst met Amadou Onana, Tielemans en De Bruyne. Tegen Iran kwam Raskin in de plaats van Onana. Het bracht de Duivels evenmin op gang.
Vanaken kreeg tegen Iran een halfuur. Voor Marc Degryse was dat voldoende om een duidelijke conclusie te trekken. De Club-aanvoerder moest in de basis, naast Tielemans en De Bruyne. Niet gewoon als extra optie, maar als een keuze die Garcia móést maken. In Het Laatste Nieuws ging Degryse zelfs een stap verder.
“Als ik De Bruyne ben, ga ik nu naar de bondscoach en zeg ik: ‘Rudi, luister, ik wil Vanaken naast mij.’” Wie achter dat duo speelde, maakte volgens hem niet uit. “Maar Vanaken moet naast mij.” Degryse wilde dat De Bruyne, de onbetwiste vedette, zijn gewicht in de schaal zou leggen voor een ploegmaat. De boodschap was helder: De Bruyne moest niet nog een loper naast zich krijgen, maar iemand die hetzelfde spel leest.
Toby Alderweireld zag in dezelfde analyse waarom. Hij vond dat De Bruyne na de invalbeurt van Vanaken tegen Iran vrijer begon te spelen. Meer beweging tussen de lijnen, meer korte oplossingen, meer rust aan de bal. Garcia luisterde uiteindelijk naar die roep. Tegen Nieuw-Zeeland begon Vanaken naast De Bruyne en Tielemans. België won met 1-5.
Vanaken speelde sterk, De Bruyne kreeg meer ruimte en plots leek het alsof Garcia wekenlang de verkeerde naam op zijn tactisch bord had gezet. Degryse wilde de driehoek daarna zelfs tot aan een eventuele kwartfinale laten staan. Vanaken zorgde volgens hem voor meer balcirculatie en overwicht.
De droom hield niet stand
Maar de WK-campagne werd uiteindelijk veel grilliger dan die klinkende zege deed vermoeden. Tegen Nieuw-Zeeland had België de bal, tijd en ruimte. Daar kon Vanaken doen wat hij bij Club Brugge al jaren doet: zich tussen de linies aanbieden, het spel vertragen of versnellen en een spits met één bal in stelling brengen. Tegen Senegal kwam een heel ander probleem boven.
Het middenveld met Vanaken, Tielemans en De Bruyne werd op fysiek vlak overtroffen. Er was te weinig recuperatie, te weinig druk zonder bal en te weinig snelheid in de omschakeling. De drie beste voetballers op het veld zijn, maakt een ploeg niet automatisch het beste middenveld. Garcia trok daarna zijn conclusies.
Tegen de Verenigde Staten begon hij met Onana, Raskin en Tielemans. De Bruyne bleef negentig minuten op de bank. België speelde zijn beste wedstrijd van het toernooi. Toen Onana geblesseerd uitviel, mocht Vanaken invallen en deed hij dat goed. Alleen was het beeld toen al veranderd.
Niet Vanaken zelf was het probleem. Hij had zijn nut en waarde bewezen, zowel in de basis als als invaller. Maar de combinatie met De Bruyne en Tielemans bleek geen vaste succesformule tegen elke tegenstander. Dat is het mislukte experiment waar Hans Vandeweghe nu naar verwijst in De Morgen.
De ironie is dat De Bruyne en Vanaken als voetballers elkaar wél lijken te voelen. De Bruyne zei na een eerdere interland dat slimme voetballers elkaar altijd vinden. Romelu Lukaku is al jaren fan van Vanakens passes in de diepte en werd in maart tegen Oekraïne nog door hem op weg gezet naar de beslissende 3-0. Het probleem zit dus niet in hun voeten. Wel in wat er gebeurt zodra België zonder bal moet spelen.
Vandeweghe keert zijn kar
Vandeweghe zet dat WK-verhaal nu opnieuw op scherp in De Morgen. Hij noemt De Bruyne, Vanaken en Lukaku spelers die “op hun laatste benen” lijken te lopen door de belasting bij hun clubs, in Europa en bij de nationale ploeg. Het zou hem niet verbazen als Van Bommel hen bij momenten bij de groep houdt, maar hen niet laat spelen om de belasting te doseren.
Van Bommel kan volgens Vandeweghe beslissen dat hij De Bruyne of Vanaken absoluut nodig heeft op het middenveld. “Alleen was het vorige experiment op het middenveld tijdens het WK niet bepaald een succes.” Opmerkelijk, want Vandeweghe klonk nog heel anders in november vorig jaar. Toen noemde hij het in De Morgen “positief” dat Vanaken incontournable was geworden op het Belgische middenveld.
Volgens hem voegde Vanaken voetbalvermogen toe en kon hij, samen met Tielemans, gewicht van de schouders van De Bruyne halen. Die redenering is nu gekeerd. Vanaken naast De Bruyne is niet langer verlichting voor de spelmaker, maar mogelijk een risico voor de balans. Ook de fysieke belasting speelt een rol. In 2025 speelde Vanaken 73 wedstrijden, goed voor meer dan 6.000 minuten en honderd uur voetbal.
Vorig seizoen kwam hij opnieuw aan 72 matchen. Daarna volgde het WK, met nog eens 365 minuten in de voorbereiding en het toernooi zelf. Na zijn terugkeer kreeg Vanaken amper twee weken vakantie. Drie trainingen later stond hij alweer in de basis in de Supercup. Tegen Aston Villa viel hij vervolgens uit met een spierprobleem. Hij miste de topper tegen Antwerp en liep tegen de Engelsen slechts 9,8 kilometer, terwijl hij in de vorige Champions League-campagne gemiddeld rond twaalf kilometer per match zat.
De Bruyne blijft, Vanaken moet vechten
De Bruyne is 35, maar voelt zich naar eigen zeggen goed. Hij speelde bij Napoli drie keer op rij negentig minuten en maakte deze week duidelijk dat hij verder wil bij de Rode Duivels. Tegelijk vroeg hij dat de jongeren meer verantwoordelijkheid opnemen. De Bruyne wil niet dat België in elkaar zakt zodra hij, Lukaku en Courtois verdwijnen.
Dat is slecht nieuws voor wie denkt dat Vanaken vanzelf naast hem hoort te staan. Lavia en Raskin brengen meer loopvermogen en meer duelkracht. Tielemans heeft de aanvoerdersband en kan hoger spelen. Mandela Keita biedt dan weer een ander profiel dan de drie oudere spelmakers.
Van Bommel kan De Bruyne als nummer tien gebruiken, met twee lopers achter hem. In zo’n ploeg wordt de ruimte voor Vanaken bijzonder klein. Kiest Van Bommel toch opnieuw voor De Bruyne, Tielemans en Vanaken, dan hij bewust de meest besproken WK-opstelling van de voorbije zomer opnieuw boven. Een opstelling die Degryse als dé oplossing zag, maar die Vandeweghe nu als een mislukking bestempelt.
