Olivier Plancke
Bij de Rode Duivels leek de rust eindelijk terug. Toch hangt er alweer een nieuwe WK-rel in de lucht. Niet door iets wat op het veld gebeurde, maar door wat ernaast allemaal gebeurt.
LEES OOK: Van Bommel charmeert: verhaal à la Martinez op komst?
Oude spanning komt alweer boven bij GarciaDe relatie tussen Rudi Garcia en de Belgische pers was al vóór het WK een probleem. Tijdens de kwalificatie liep het al eens fout na de ruime zege tegen Liechtenstein, toen de bondscoach een interview met Gilles De Bilde van VTM weigerde. Bij Het Laatste Nieuws werd dat incident toen al stevig besproken.
Chef voetbal Niels Poissonnier zag vooral een contrast tussen de woorden en de daden van de bondscoach. “Er is een groot verschil tussen wat de bondscoach zegt en wat hij doet. Hij zegt letterlijk: ‘Het doet mij allemaal niets, ik sta hierboven.’ Maar hij weigert vervolgens wel een interview met Gilles De Bilde.”
Ook Frank Boeckx waarschuwde toen al voor die strijd. “Hou je bezig met de dingen waar je moet mee bezig zijn, zoals de juiste wissels, opstelling, tactiek. Dat heb je in de hand. Maar wat je nu doet met de media, dat kan je toch nooit winnen?” Die zin is enkele maanden later opnieuw pijnlijk actueel.
Want de aanloop naar het WK was net gebouwd op het tegenovergestelde. Garcia en de Belgische voetbalbond wilden een rustige, open en positieve sfeer creëren. Le Soir omschreef het als een goed voorbereid charmeoffensief richting de media, met beschikbaarheid, dialoog, humor, respect voor de geschiedenis van de Rode Duivels en een verbindende boodschap.
Dat verklaart ook waarom de goede sfeer de voorbije weken zo vaak werd benadrukt. Het was geen bijverhaal. Het was een belangrijk deel van het project-Garcia. De Rode Duivels moesten opnieuw een ploeg worden waar rust rond hing. Het mocht geen toernooi worden waarin de bondscoach meer bezig lijkt met kritiek dan met voetbal.
Kritiek slaat om en druk kruipt onder zijn huid
In de voorbereiding waren er op als naast het veld geen problemen. De oefencampagne gaf vertrouwen, de sfeer leek beter en Garcia kreeg krediet omdat hij de lijn in de ploeg kreeg. Maar na de 1-1 tegen Egypte kwamen de eerste barsten. De kritiek bleef toen nog redelijk beheersbaar. Er werd gewezen op het lage tempo, het gebrek aan intensiteit en de beperkte dreiging voor doel.
Het was scherp, maar niet onredelijk. Het hoorde bij een WK-start die minder overtuigend was dan verwacht. Na Iran werd de toon harder. De 0-0 maakte van de groepsfase plots een zenuwslopend verhaal. België stond op 2 op 6 en had zelf nog niet gescoord. Maar nog belangrijker: Garcia kreeg zijn keuzes steeds moeilijker uitgelegd.
Peter Vandenbempt vond dat de keuze voor Lukaku rook naar paniek. “Nood breekt wet, zal Garcia gedacht hebben. Maar het was geen goed idee”, aldus Vandenbempt bij Sporza. Niels Poissonnier ging iets harder bij Het Laatste Nieuws. “Sinds wanneer is paniek een goede raadgever?”
Ook Philippe Albert zag nervositeit. Bij SudPresse stelde hij dat hij Lukaku aan de aftrap “niet uitgelegd” kreeg. Volgens de oud-Rode Duivel was het “een teken van nervositeit bij Garcia”. Nervositeit was net wat Garcia niet wilde uitstralen. Hij wilde de coach zijn die rust bracht, maar na Iran leek het alsof de druk zijn keuzes begon te sturen. De roep om Hans Vanaken werd groter, de vreemde wissels tegen Iran kwamen ter discussie.
Garcia maakt zelf rel
Tegen Nieuw-Zeeland kreeg Garcia dan eindelijk de reactie die hij nodig had. België won met 5-1, plaatste zich voor de 1/16de finales en pakte door het puntenverlies van Egypte tegen Iran zelfs de groepswinst. Bovendien scoorden net enkele spelers die de voorbije dagen kritiek kregen. Leandro Trossard maakte er twee, Kevin De Bruyne was goed voor een doelpunt en een assist, Lukaku pikte zijn goal mee.
Dat was het perfecte antwoord op het veld. Garcia had dat kunnen gebruiken om de rust te herstellen. Hij had kunnen zeggen dat zijn spelers hadden gereageerd, dat de ploeg groeit en dat het toernooi nu pas echt begint. Maar hij deed meer. Hij haalde uit. “Ik kan het echt niet waarderen dat mijn vier leiders voor ‘has beens’ zijn uitgemaakt”, zei Garcia op zijn persconferentie.
“Dat is lelijk.” Bij Het Laatste Nieuws werd opgetekend hoe hij er meteen aan toevoegde dat een land spelers van dat kaliber moet steunen. “Bij deze hebben ze geantwoord. Leandro met twee goals, een goal en een assist van Kevin De Bruyne, Romelu met een doelpunt... Voilà, dit is wat de oudjes van België kunnen.” De reactie viel vooral op omdat ze weinig concreet was.
Toen Garcia werd gevraagd waar hij precies naar verwees, gaf hij toe dat hij de kritiek niet zelf had gelezen of gehoord. “Het is me verteld. Zelfs in Frankrijk hadden ze het erover.” Bij Sporza werd gezocht naar de aanleiding. Mogelijk verwees Garcia niet naar Belgische artikels, maar naar een virale post van Bleacher Report.
Daarin werden Romelu Lukaku en Kevin De Bruyne als “golden oldies” afgebeeld voor een bejaardentehuis met Belgische vlag. Dat is pijnlijk , maar het is ook een socialmediapost. Geen Belgische perscampagne. Thibaut Courtois probeerde het in de mixed zone meteen te ontmijnen. “In het buitenland verwachten mensen nog steeds meer van ons. Of hebben ze al onze matchen niet gezien.”
Nieuwe rel hangt boven Duivels en pers
Vandenbempt reageerde verbaasd op de uithaal van Garcia. “Hij heeft blijkbaar vernomen vanuit Frankrijk dat enkele spelers ‘has-beens’ werden genoemd. Ofwel: oud en versleten. Zij hebben de criticasters van antwoord gediend.” De analist stelde zich vooral de vraag waar Garcia het precies vandaan haalde. “Oké, ze zijn bekritiseerd, omdat ze niet het niveau hebben gehaald dat we van hen verwacht hadden. Ik neem aan dat dat toch nog mag?”
“Er wordt een sfeertje gecreëerd. De bondscoach was duidelijk gepikeerd en vond dat die jongens hun gram hadden gehaald. Maar een wij-zij-verhaal, daar gaan we toch niet mee beginnen na een overwinning tegen Nieuw-Zeeland?” aldus Vandenbempt. Garcia verdedigt zijn leiders, en dat is op zich begrijpelijk. Maar door de kritiek vaag te houden, maakt hij het groter.
Dan lijkt het plots alsof de pers tegenover de ploeg staat. Dat is gevaarlijk op een toernooi. Zeker voor een bondscoach die net rust en eenheid wilde uitstralen. Ook Degryse vond de opmerkingen van Garcia vreemd. De druk was eindelijk wat van de ketel. België blijft in Seattle, de families kunnen dichter bij de groep blijven en sportief ligt de route plots gunstiger. Toch oogde Garcia nog altijd gespannen.
“Bij Garcia zit die spanning er duidelijk al een hele tijd in, zo was ook te zien in zijn interview na de wedstrijd. Ik vond zijn reactie op de persconferentie eerlijk gezegd nogal vreemd. De kritiek na die eerste twee wedstrijden viel al bij al nogal mee. En als hij zich er toch aan heeft gestoord, vind ik het nog altijd beter om concrete voorbeelden te geven. Nu laat je het eigenlijk in het midden. Ik zou zeggen: chill, Rudi. Qua kritiek vanuit de pers leven we best nog in een braaf landje.”
Le Soir trok na Nieuw-Zeeland een bijzonder scherpe conclusie. Garcia had zijn doel bereikt, schreef de krant. Hij had gewonnen, zich geplaatst en de eerste plaats gepakt. “Drie in één.” Maar zijn opmerkingen overschaduwden de avond. Volgens Le Soir had Garcia “het voordeel van het zwijgen” verloren. De krant vond het vreemd dat de bondscoach op zo’n avond zijn rekeningen wilde vereffenen. “Alsof de echte tegenstander aan de voet van zijn spreekstoel zat.
Le Soir plaatste dat ook in een ruimere geschiedenis van België op grote toernooien. Bondscoaches die tijdens eindrondes proberen om journalisten in fans te veranderen, lopen volgens de krant bijna altijd vast. Guy Thys en Roberto Martinez begrepen beter dat kritiek bij het werk hoort. Zij minimaliseerden de kritiek, lieten ze passeren en beschermden de ploeg intern. Maar zij hebben de kritiek niet elke keer frontaal bekampt, zoals Garcia wel doet.
