Het mysterie Vanaken: 'In de voetsporen van Berge'

Zowat elk jaar wordt Hans Vanaken gelinkt aan een vertrek uit Club Brugge en ook tijdens de huidige transferperiode is dat niet anders. Deze keer trekt topclub Borussia Dortmund niet aan z'n mouw, maar wel de Engelse laagvlieger West Ham United. Desondanks verlengde de tweevoudige Gouden Schoen-winnaar zijn contract op Jan Breydel tot en met 2025, maar dat wil evenwel niet zeggen dat er in de nabije toekomst nog geen (andere) Engelse club zich zal melden bij Blauw-Zwart. En dan is Vanaken maar beter voorbereid op het grote niveauverschil tussen de Premier League en de Jupiler Pro League, vraag het maar aan Sander Berge.

Ophef en consternatie bij de fans van Club Brugge. Nadat verschillende Britse media Hans Vanaken linkten aan een transfer naar West Ham United, werd dat gerucht ondertussen ook bevestigd door meerdere Belgische media. Zou hij dan toch? De huidige topschutter van Club Brugge liet altijd de ruimte open voor een buitenlands avontuur, al wilde de tweevoudige Gouden Schoen-winnaar nooit een doorbraak forceren, de eerdere interesse van de Duitse topclub Borussia Dortmund ten spijt.

Volgens Het Laatste Nieuws was Vanaken een topprioriteit voor West Ham, en The Hammers zouden zelfs reeds een bod uitgebracht hebben dat meer dan vijftien miljoen euro bedroeg. Die waardering lag echter niet in de lijn met de importantie van Vanaken op Jan Breydel, waardoor Club Brugge op niet zinnens was om mee te werken aan een transfer. Anderzijds is het echter niet uitgesloten dat West Ham – of een andere Engelse club – in de nabije toekomst nogmaals komt aankloppen in Brugge met een verbeterd bod onder de arm.

West Ham was vooral gecharmeerd door Hans Vanakens scorend vermogen als aanvallende middenvelder. In de recentste vijf seizoenen vond de Brugse draaischijf steeds vaker de weg naar het doel en is hij op dat gebied momenteel zelfs bezig aan zijn beste jaargang ooit. In het seizoen 2016/2017 scoorde Vanaken namelijk 0,23 doelpunt per wedstrijd, en sindsdien nam dat gemiddelde stelselmatig toe. In de eerste zeven competitiewedstrijden van de huidige Jupiler Pro League ligt zijn frequentie bijvoorbeeld al op 0,54 doelpunt per match. En dat gemiddelde lag nooit hoger dan vandaag.

In de Jupiler Pro League loopt het dus alweer gezwind voor Hans Vanaken, amper vier spelers op het hoogste Belgische voetbalniveau konden bijvoorbeeld meer scoren dan hem dit seizoen, maar het is nog maar de vraag of hij ook in de Premier League nog regelmatig de weg naar het doel zou kunnen vinden. En al zeker bij West Ham United bijvoorbeeld, dat over Het Kanaal niet meteen te boek staat als een topclub. Een gelijkaardige vraag – maar dan eerder algemeen en niet op vlak van doelpunten scoren – werd gesteld bij de overgang van Sander Berge naar Sheffield United, maar de Noor bewees ondertussen de grote aanpassingen verteerd te hebben.

Sander Berge was een centrale spilfiguur bij KRC Genk, net zoals Hans Vanaken dat al jaren is bij Club Brugge – al opereerde de stijlrijke Noor niet op zo'n offensieve wijze zoals de Rode Duivel. Toch lijkt het aangewezen om te zien in hoeverre Berge zich ondertussen heeft aangepast aan de intensieve en kwalitatievere Premier League, wat bijgevolg een boeiende graadmeter kan worden voor Vanaken – indien hij in de toekomst serieus een transfer naar de Premier League zou overwegen. Daarbij moet wel de bemerking worden gemaakt dat Berge bij Sheffield United terechtkwam bij een goed voetballende promovendus, die vorig seizoen zelfs als negende eindigde in de eindrangschikking. Terwijl West Ham veel minder attractief presteerde en maar nipt de degradatie kon vermijden.

The Blades haalden in januari 2020 zwaar uit om Sander Berge aan te trekken. Met een flinke transfersom van 24 miljoen euro is hij tot op vandaag nog steeds de duurste aankoop ooit bij Sheffield United, waar hij doorgaans als 'nummer acht' opereert in de 3-5-2-opstelling van coach Chris Wilder. Net zoals Hans Vanaken blinkt Berge uit door een overvloedige techniek en de drang om naar voren te voetballen: op dat gebied kunnen beide spelers nog het meest vergeleken worden met elkaar. En daarom kan het eerste halfjaar van Berge in de Premier League gelden als een goeie en nuttige benchmark voor Vanaken.

Dé grote sterkte van Sander Berge bij KRC Genk was zijn ongeziene zuivere passing. De Noorse metronoom passte in België de bal rond aan een enorm hoge efficiëntie van maar liefst 91%, waarmee hij vorig seizoen de beste passeur was uit de Jupiler Pro League. In de Premier League nam die passing-efficiëntie gevoelig af van 91% naar 80%. Met dat percentage haalt Berge in Engeland zelfs de top zestig niet meer, alhoewel zijn voetbalkwaliteiten in het stedelijk graafschap South Yorkshire erg hoog worden ingeschat. Maar het wil toch iets zeggen over het niveauverschil tussen de Premier League en de Belgische competitie ...

Hans Vanaken haalde vorig seizoen in diezelfde ranking de achtste plaats met 88% aan accurate passes, waardoor het alleen maar logisch lijkt dat zijn passing-zuiverheid ook gevoelig zal dalen – indien hij zich waagt aan de stap over Het Kanaal. Bovendien acteert Vanaken ook hoger op het veld dan Berge, waardoor het risico op een verkeerde pass nog net iets hoger ligt in het geval van de huidige sterkhouder van Club Brugge. Anderzijds leed Berge in Engeland ook opmerkelijk meer balverlies dan in België. 

Naast zijn mindere kwaliteit van passing, was Sander Berge in zijn debuutseizoen in de Premier League ook gewoon minder efficiënt op offensief en defensief vlak. In beide onderdelen ging hij hetzelfde aantal duels aan als in België, maar zijn desbetreffende slagingspercentage daalde aanzienlijk met respectievelijk elf procent en zeven eenheden. Dat hoeft op zich niet veel te verbazen, gezien het gapende verschil tussen de Premier League en de Jupiler Pro League, maar ook deze vaststelling is zeker iets om bij te houden voor Vanaken.

Hoewel de stats van Sander Berge in zijn eerste seizoen in de Premier League niet bepaald indrukwekkend waren, zeker in vergelijking met die van in de Jupiler Pro League, is de Noorse middenvelder toch een belangrijke schakel bij Sheffield United. Uiteraard zal de Noor dat moeten bevestigen in het huidige seizoen en logischerwijze zullen zijn statistieken dan ook een positieve vlucht nemen. Al kan er voorlopig gesteld worden dat de impact van Berge bij Sheffield niet zo groot is als bij KRC Genk. Dat is vanzelfsprekend geen schande in zowat de beste competitie ter wereld.

In die optiek zal ook Hans Vanaken zo'n dergelijke 'terugval' indachtig moeten zijn indien hij zich nog zou riskeren aan een buitenlands avontuur over Het Kanaal. West Ham United speelt ook niet zo'n positief voetbal in vergelijking met Sheffield United en The Hammers eindigden in de laatste zeven seizoenen amper één keer in de bovenste helft van de rangschikking. Het scorend vermogen van Hans Vanaken is de hoofdreden waarom West Ham de Rode Duivel wilde aantrekken, maar het is zeker niet vanzelfsprekend dat hij zijn enorm hoog doelpuntengemiddelde zou aanhouden in de veeleisende Premier League. Food for thought genoeg voor Hans Vanaken dus.