Olivier Plancke
Hans Vanaken maakte tegen Genk een sterke comeback, maar bij de Rode Duivels begint hij opnieuw vanaf nul. Mark van Bommel weigert de sterkhouder van Club Brugge zijn pas veroverde basisplaats te garanderen en lijkt meteen een eerste harde keuze te maken.
LEES OOK: Hard dilemma Van Bommel: bijrol voor drie grote namen?
Vanaken antwoordt meteen op het veldVanaken kon nauwelijks beter reageren. Na zijn afwezigheid tegen Antwerp keerde hij tegen Genk terug in de basis bij Club Brugge. De lichte spierblessure leek verteerd. Hij gaf een assist, strooide met uitstekende passes en kreeg van Het Nieuwsblad een 7 op 10.
Ook Marc Degryse was enthousiast. “Vanaken en Vetlesen waren zeer goed”, stelde hij vast in Het Laatste Nieuws. De Brugse aanvoerder speelde eenvoudig, verloor nauwelijks ballen en hielp Club opnieuw aan controle op het middenveld. Precies het soort wedstrijd waarmee hij alle twijfels over zijn fitheid en vorm wilde wegnemen.
Alleen volstaat één sterke comeback mogelijk niet om ook zijn plaats bij de Rode Duivels te behouden. Vanaken reist wel mee naar de nationale ploeg, maar zijn status is veranderd. Onder Rudi Garcia eindigde hij het WK als basisspeler. Van Bommel neemt die hiërarchie niet zomaar over.
Van Bommel trekt meteen harde grens
Dat werd duidelijk toen Van Bommel zijn eerste selectie bekendmaakte. De nieuwe bondscoach sprak voorzichtig over de fysieke toestand van Vanaken en Kyriani Sabbe. “Bij Vanaken en Sabbe ga ik ervan uit dat ze fit zijn”, verklaarde hij in Het Nieuwsblad. Daarna volgde een veelzeggende toevoeging: “Of ze de eerste wedstrijd spelen, kan ik nog niet zeggen.”
Vanaken kreeg dus geen garantie op een basisplaats. Enkele maanden geleden stond hij nog aan de aftrap van een WK-kwartfinale tegen Spanje. Nu weigert Van Bommel zelfs te bevestigen dat hij zijn eerste wedstrijd tegen Italië begint.
De nieuwe bondscoach gooit daarmee de pikorde van het WK per direct om. Vanaken zit in de selectie, maar start niet langer automatisch als titularis. Zijn sterke prestatie tegen Genk verandert daar voorlopig weinig aan. Van Bommel wil de middenvelder eerst zelf aan het werk zien en moet bovendien vier zware interlands in amper elf dagen verdelen.
WK-basisplaats was nooit onaantastbaar
Vanaken was één van de Belgische winnaars van het WK. Hij kwam in alle zes de wedstrijden in actie, verzamelde 318 minuten en was goed voor één doelpunt en één assist. Tegen Nieuw-Zeeland kreeg hij zijn eerste basisplaats. In de achtste finale tegen de Verenigde Staten scoorde hij de 1-3 en leverde hij ook de assist voor Romelu Lukaku.
In de kwartfinale tegen Spanje stond Vanaken opnieuw aan de aftrap. Dat was het voorlopige hoogtepunt van zijn interlandcarrière. Onder Roberto Martinez kreeg hij op het EK van 2021 amper één minuut en bleef hij tijdens het WK in Qatar volledig op de bank. Domenico Tedesco passeerde hem vervolgens twintig interlands op rij. Pas onder Garcia groeide Vanaken op zijn 33ste uit tot een volwaardige Rode Duivel.
Toch was ook zijn plaats op het WK niet onaantastbaar. Youri Tielemans viel voor de kwartfinale tijdens de opwarming uit, waardoor de puzzel op het middenveld opnieuw moest worden gelegd. Nicolas Raskin liet eveneens een sterk toernooi zien. Ook Kevin De Bruyne en Charles De Ketelaere kunnen een aanvallende rol op het middenveld invullen.
Van Bommel erft daardoor geen ploeg waarin Vanaken een onbetwiste basisspeler is. Hij erft vooral veel opties. Zijn eerste woorden maken duidelijk dat de Limburger zijn plaats opnieuw moet verdienen.
Loodzwaar jaar begint door te wegen
Daarbij speelt niet alleen kwaliteit een rol. Vanaken werkte vorig seizoen 72 wedstrijden af. In het kalenderjaar 2025 kwam hij zelfs aan 73 matchen en meer dan 6.000 speelminuten. Na het WK kreeg hij amper twee weken vakantie. Drie trainingen later stond hij alweer in de basis tijdens de Supercup.
Die belasting liet zich sneller voelen dan verwacht. Tegen Aston Villa liep Vanaken slechts 9,8 kilometer. Tijdens de vorige Champions League-campagne zat hij gemiddeld aan ongeveer twaalf kilometer per wedstrijd. Hij speelde geen goede eerste helft en moest uiteindelijk met last aan de hamstring naar de kant.
Ivan Leko wees toen meteen naar de opeenstapeling van wedstrijden. “Hans speelde vorig seizoen alles, trok daarna naar het WK en kreeg amper vakantie”, vertelde de Club-coach aan Het Nieuwsblad. “Dit seizoen is hij gestart zonder enige voorbereiding. Door omstandigheden moest hij meteen spelen. Dan wordt het risico op kleine ongemakken natuurlijk groter.”
Vanaken miste vervolgens de topper tegen Antwerp. Dat was bijzonder uitzonderlijk. Sinds de terugkeer van rood-wit naar eerste klasse had hij alle 32 onderlinge duels gespeeld. Club won bovendien zonder zijn aanvoerder. Félix Lemaréchal nam zijn plaats in en speelde zijn beste wedstrijd sinds zijn komst naar Jan Breydel.
De comeback tegen Genk was overtuigend, maar wist die voorgeschiedenis niet uit. Van Bommel moet niet alleen beoordelen of Vanaken opnieuw kan spelen. Hij moet vooral inschatten of de 34-jarige middenvelder in elf dagen vier keer op het hoogste internationale niveau kan aantreden.
Italië wordt eerste slachtoffer voor Vanaken
De eerste wedstrijd in Rome lijkt daardoor het logische moment om Vanaken uit de basis te houden. Italië zal veel intensiteit, loopvermogen en duelkracht op het middenveld brengen. Drie dagen later wacht Frankrijk al. Daarna volgen Turkije en een tweede confrontatie met de Fransen.
Van Bommel kan het zich niet veroorloven om zijn oudere spelers tijdens de eerste wedstrijd al leeg te spelen. Vanaken sparen tegen Italië en hem later in het vierluik gebruiken, zou daarom geen definitieve afrekening zijn, maar het zou wel betekenen dat de basisplaats die hij op het WK veroverde meteen opnieuw verloren gaat.
Philippe Albert voorspelde eerder al dat reputaties bij de nieuwe bondscoach weinig waarde zullen hebben. “Ik denk dat Mark van Bommel niemand een voorkeursbehandeling zal geven”, verklaarde hij in Le Soir. “Hij wil spelers die regelmatig spelen, fit zijn en voor het grootste deel basisspeler zijn.”
Vanaken voldoet bij Club Brugge normaal aan al die voorwaarden. Zijn lichaam gaf de voorbije weken alleen enkele waarschuwingssignalen. Van Bommel staat bekend als een coach die ervaren spelers waardeert, maar ook als iemand die harde beslissingen niet uit de weg gaat.
Vanaken begint opnieuw vanaf nul
Vanaken sprak na de aanstelling van Van Bommel nog bijzonder positief over zijn nieuwe bondscoach. “Ik heb hem een aantal keren ontmoet toen hij nog coach was van Antwerp. Het is een hele fijne, aimabele man”, vertelde hij aan Het Nieuwsblad. “Volgens mij is zijn aanstelling een positief verhaal.”
Op sportief vlak krijgt Vanaken nu meteen de andere kant van Van Bommel te zien. De Nederlander selecteert hem, maar draagt zijn status van het WK niet over. De sterke comeback tegen Genk houdt Vanaken in de race, zonder hem opnieuw zeker te maken van zijn plaats.
Dat is de eerste grote verandering onder Van Bommel. Vanaken gaat van WK-titularis naar kandidaat-basisspeler. Tegen Italië dreigt hij meteen op de bank te beginnen. Niet omdat hij plots geen waarde meer heeft, wel omdat zijn nieuwe bondscoach vanaf de eerste dag duidelijk maakt dat niets nog vanzelfsprekend is.
