Arne Decraene
Wat een hoogmis voor het Belgisch voetbal moest worden, draaide uit op een zwarte zondag. Zowel in de Antwerpse als Waalse derby ging het buiten en helaas zelfs tussen de lijnen namelijk volledig mis, met hallucinante taferelen die tot ver over de landsgrenzen ontzag opwekten. Ook in eigen land komen de privileges voor het edele balspel door het ongezien supportersgeweld weer stevig onder vuur te liggen. Hier en daar wordt zelfs gepleit om de stadions opnieuw te sluiten. Een drastische maatregel, die toch wat ruikt naar plat opportunisme.
Alsof het imago van ons voetbal bij de politiek en publieke opinie na Operatie Propere Handen, én de hele heisa rond de fiscale voordelen, nog niet genoeg werd geschaad. Zogenaamde 'supporters' van Beerschot en Standard wisten na en tijdens de nederlagen tegen aartsrivalen Antwerp en Charleroi met hun frustraties geen blijf, en besloten 't Kiel en Sclessin daarom maar op stelten te zetten. Slechte reclame die de Pro League jammer genoeg uitgerekend nu kan missen als kiespijn. Luttele dagen eerder mochten de profclubs immers nog hun beide handen kussen toen het Overlegcomité, tegen het advies van de GEMS in, aankondigde dat het publiek ondanks de stijgende coronacijfers voorlopig nog steeds in volle getalen welkom blijft. Een gunstmaatregel die plots alweer in het gedrang komt.
KOREN OP DE MOLEN
De enigszins belachelijke regeltjes zoals het verplicht dragen van mondmaskers door spelers en staf, een bedenking waarin wij Hein Vanhaezebrouck in tegenstelling tot zijn werkgever AA Gent volledig volgen, nam de Pro League er nochtans graag bij. Ook in de tribunes dienen de stukjes stof vooral voor de schone schijn, althans als we de berichtgeving over de besmettingskans in buitenlucht – weliswaar niet nihil – mogen geloven. Veel meer dan doeltreffendheid is perceptie dan ook hét codewoord, niet geheel onlogisch gezien de weerzin die de privileges voor het voetbal in harder aangepakte sectoren teweegbrengt. Een kleine moeite dus, maar voor een aantal hardnekkige keikoppen blijkt het toch nog altijd teveel gevraagd. Onbegrijpelijk hoe zij zichzelf op die manier in hun eigen voeten blijven schieten.
Beelden van fans zonder mondmasker zijn, net als de wantoestanden van zondag, tenslotte koren op de molen voor mensen die voetbal met publiek in coronatijden minder gunstig gezind zijn. Marc Van Ranst bijvoorbeeld, de bemoeiachtige viroloog wiens vingers op Twitter nooit stil staan. "In Nederland speelt men momenteel wedstrijden achter gesloten deuren (terwijl ze betere coronacijfers hebben). In België hadden voetbalsupporters de kans om te tonen dat het wel op een veilige manier kon. En ze scoorden een owngoal", klonk het op zijn account met ruim 150 duizend volgers. Helemaal ongelijk kunnen we de man helaas niet geven, al maakt hij van de gelegenheid wel weer érg gretig gebruik om andermaal zijn al even welbekende als uitgesproken mening te uiten. In zekere zin plat populisme.
VERBOD OP BEZOEKERS
Van Ranst speelt handig in op de trend van het moment om het voetbal en haar toeschouwers aan de kaak te stellen, en stuurt zo op opportunistische wijze de publieke opinie. Geholpen vanzelfsprekend door een paar rotte appels die de sowieso reeds negatieve perceptie eigenhandig nog wat dieper de grond in boren. Enkelingen, al mag de schrijnende situatie niet gebagatelliseerd worden door telkens weer te verwijzen naar die zogenaamde minderheid. Jammer dat niet enkel spelers en trainers, maar ook Pro League-preses Peter Croonen het gedrag niet strenger (durven) veroordelen. De verzameling van profclubs ondernam wel meteen actie door tot nieuwjaar geen bezoekende fans meer toe te laten. Een maatregel die, net als het drank –en eetverbod, op commercieel vlak toch in het eigen vel snijdt.
Op het eerste gezicht lijkt de Pro League bovendien de bal mis te slaan. Zowel op 't Kiel als in Sclessin was het namelijk net de thuisaanhang die over de schreef ging. In beide gevallen zochten zij echter de confrontatie op met de tegenstander. Die provocerende factor uit beeld doen verdwijnen vormt op lange termijn natuurlijk geen oplossing, maar voorlopig moet het de boel helpen bedaren. Alles om lege, en liefst zelfs gedeeltelijk gevulde, tribunes te vermijden. De snelle ingreep dient dan ook vooral om de politiek een hand toe te reiken. Minister van Binnenlandse Zaken Annelies Verlinden, verbolgen door de derbydebacles, kon het signaal alvast smaken. Voorts hoopt de Pro League zo de naleving van de mondmaskerplicht beter te garanderen, een probleem dat zich vooral bij de harde kernen stelt.
IEDEREEN DE DUPE
Het beperkter risico op de supportersbussen valt dan weer met een korrel zout te nemen. Wekelijks rijden minstens evenveel exemplaren rond gevuld met thuis –dan uitfans. De Pro League haalt evenwel terecht alles uit de kan om te bewijzen dat het voorbarig zou zijn om alle stadions vlug weer op slot te gooien – zoals dat bij vorige coronagolven gebeurde. Vandaar ook dat het huidige politieke standpunt als een privilege wordt beschouwd, dat koste wat het kost beschermd moet worden. Zeker omdat het zonde zou zijn om de meerderheid te laten boeten voor de fouten van een relatief kleine groep idioten, wat door het weren van bezoekers eigenlijk nu al het geval is. Zo is Cercle Brugge, dat er naar uitkeek een pak tickets te verkopen voor de eigen stadsderby tegen Club, niet te spreken over die maatregel.
Net zomin als nog een paar andere clubs. Terwijl alles op zeven andere velden wél nagenoeg vlekkeloos verliep, zijn 16 teams nu mee de dupe van enkele amokmakers in Antwerpen en Luik. De vraag is of Beerschot en Standard moeten opdraaien voor die geleden schade, en/of op nog een andere manier gestraft zullen worden. De hekkensluiter waste haar handen in onschuld, en distantieerde zich fel van de onverlaten. Standard besloot op eigen houtje een van de tribunes te sluiten, een initiatief dat we alleen maar kunnen toejuichen. Toch lijken er nog meer sancties op komst voor de wanpraktijken, die veel verder gingen dan het niet correct dragen van een mondmasker. We mogen alleszins hopen dat elk van de talrijke betrokken individuen stuk voor stuk opgespoord en streng bestraft zullen worden.
HAND IN EIGEN BOEZEM
Beerschot en Standard, die hun volle medewerking verlenen, hoeven alvast niet alleen op te draaien voor de domme daden van dergelijke 'supporters'. Een levenslang stadionverbod lijkt eveneens meer op z'n plaats dan een verbanning van drie maanden, al hebben zulke straffen vaak blijkbaar weinig nut. Bepaalde figuren vinden telkens wel weer hun weg naar hun maats in de tribunes, al dan niet door het op een akkoord te gooien met de lokale stewards. In diverse stadions werd dit weekend, ondanks het alcoholverbod, vlot bier naar binnen gesmokkeld. Hetzelfde gebeurt met pyrotechnisch materiaal, bij diverse supportersclans toch al een tijdje een issue. Na jaren van talmen ziet de Pro League zich na de schandalen op Sclessin en 't Kiel nu eindelijk genoodzaakt de koe wat kordater bij de horens te vatten.
Behalve het verbod op bezoekende fans, wil het zo nauwer samenwerken met de ordediensten om de veiligheid bij wedstrijden – en de toepassing van stadionverboden – te waarborgen. Ook wordt er plots gepleit voor zwaardere strafmaten. In dat opzicht mag de Pro League de hand in eigen boezem steken. Al jaren wordt er te laks omgesprongen met sancties, niet enkel voor individuen maar ook voor clubs. Zo kookt het potje bij Standard geregeld over, en is de Antwerp-aanhang vaker dader dan slachtoffer. Ook pakweg Anderlecht kwam er ondanks herhaaldelijke overtredingen met pyrotechnisch materiaal steevast vanaf met een milde boete. Om maar een aantal recente voorbeelden te noemen. Nu zelfs veldbestormingen schering en inslag zijn, is het dringend tijd om hooliganisme een halt toe te roepen.
KIEL & SCLESSIN OP SLOT?
In die strijd moeten vooral ook de ploegen zélf in actie treden, vooreerst door het gedrag strenger te veroordelen. Daarnaast kunnen striktere controles paal aan perk stellen. Croonen stelt dan wel dat het lastig is om fans te fouilleren, vuurwerk mag toch niet zo gemakkelijk binnen geraken. Professionele stewards zouden een handje helpen, al leunt elke club nu eenmaal op de hulp van haar gewaardeerde vrijwilligers. Als laatste kunnen teams desnoods eigenhandig actie ondernemen. Standard gaf in dat opzicht zopas alvast het goede voorbeeld. Niets te vroeg, en afwachten of het volstaat. In een poging op een goed blaadje te blijven staan met de politiek, en de verworven privileges niet uit handen te zien glippen, kan de Pro League tenslotte proberen om een voorbeeld te stellen van Standard en Beerschot.
Bijvoorbeeld door hen alleen tot nieuwjaar de deuren te laten sluiten, een voorstel waar heel wat van de 16 overige ploegen ongetwijfeld voor te vinden zijn mochten ze daarmee hun eigen hachje redden. Een hard en wellicht onaanvaardbaar verdict voor de betrokken clubs, voor wiens fans het ook zonde zou zijn dat enkelingen de boel verpesten, maar op die manier kan het Belgisch voetbal wel een stevig signaal de wereld insturen. En misschien de politiek en publieke opinie weer wat aan haar kant winnen, zonder iedereen te laten opdraaien voor de zwarte zondag. Die mag per slot van rekening geen excuus vormen om van het voetbal zomaar weer de zondebok te maken. Alle stadions prompt terug op slot gooien lijkt, ondanks de suggestie van Van Ranst, vooralsnog een overdreven paniekreactie.
GEEN KANS VOOR VAN RANST
Aan het begin van de coronacrisis was er de beruchte partij tussen Atalanta en Valencia, maar voor het overige bleken voetbalmatchen met publiek geen broeihaard van besmettingen. Van Ranst verwijst dan wel naar Nederland, momenteel zijn toeschouwers alleen daar niet welkom. In Luik en Antwerpen liep het zondag grondig mis, reden genoeg voor iedereen die met het Belgisch voetbal begaan is om in de spiegel te kijken. Rondom zeven andere velden bleek het vertrouwen van de overheid echter grotendeels gegrond. Om dat voorrecht te behouden, moeten de clubs voortaan nog nauwlettender toezien op de naleving van de mondmaskerplicht. Eet –en drankstanden blijven, ondanks het inkomstenverlies, uit voorzorg best gesloten. In het slechtste geval kan een terugkeer naar beperkte capaciteit zoals in Duitsland tijdelijk soelaas brengen. Alleszins zijn er nog voldoende tussenstappen te overwegen vooraleer de stadions opnieuw te sluiten. Wat Van Ranst en co ook mogen beweren.
LEES OOK: Euvrard onthult: Standard gaat nog uitpakken op mercato
