Arne Decraene
Uitgerekend op zijn verjaardag lijkt de kogel door de kerk: Lior Refaelov ruilt na dit seizoen Antwerp in voor Anderlecht. Een bijzondere overstap, en dan niet alleen door de timing van het nieuws zo vlak voor de play-offs. In het verleden verdedigde de nu 35-jarige Israëliër namelijk nog lange tijd de kleuren van Club Brugge, wat maakt dat hij zich in een illuster rijtje schaart. Daarnaast is het nog maar de vraag of deze gevoelige transfer wel verstandig is. Zowel voor Anderlecht, Antwerp áls Rafa zelf.
"Ik heb lang in het blauw gespeeld, maar dit rood vind ik ook best mooi. Ik ben klaar voor een nieuwe uitdaging", aldus Refaelov in september 2018. De spelmaker, op wie Ivan Leko na zeven jaar trouwe dienst niet meer rekende bij Club Brugge, had net zijn debuut voor de Great Old gevierd met een assist tegen … Anderlecht. Na een geslaagde huurperiode stond de Kroaat de volgende zomer een definitieve verhuis richting de Bosuil niet in de weg, waar Refaelov zijn uiterste best bleef doen om diens ongelijk te bewijzen. Onder diezelfde trainer die hem destijds de deur wees in Jan Breydel, o ironie, scheerde hij dit seizoen vervolgens zelfs hogere toppen dan ooit tevoren. Te beginnen met zijn winnende treffer in de bekerfinale tégen zijn voormalige werkgever. Het deed wat denken aan zijn soortgelijke heldendaden enkele jaren eerder op de Heizel, toen nog in een Blauw-Zwart tenue. Maar daarop komen we later terug.
AFSCHEID VAN ANTWERP
Refaelov trok de lijn alvast door en nam daarvoor, én als beloning voor zijn uitstekende carrière op de Belgische velden, in januari zelfs de Gouden Schoen in ontvangst. Tussendoor maakte hij zijn naam als Mister Europe waar, nadien zat er ook tegen Rangers nog een vergeefse glansrol in. In totaal klokt de 39-voudig international op die manier voorlopig af op 38 doelpunten en 21 assists in 112 optredens bij het stamnummer één, cijfers die hij straks natuurlijk nog kan aandikken. Tenminste, indien hem niet hetzelfde lot als Simen Jukleröd – die sinds zijn akkoord met Genk tijdens de wintermercato in de B-kern verkommert – is beschoren. Uiteraard blijft het perfect toegestaan om met een speler te onderhandelen wiens contract bij een concurrent weldra afloopt. Netjes lijkt in deze fase van de competitie dan weer wat anders. Desalniettemin valt de Brusselaars, die alleszins handig een tegenstander verzwakken, weinig te verwijten.
Per slot van rekening kon Antwerp dit alles voorkomen door zélf de eisen van de publiekslieveling, die op korte tijd een belangrijke plek in de clubgeschiedenis veroverde, in te willigen. In tegenstelling tot Dieumerci Mbokani, wiens dossier na een jaar eveneens terug bij beide clubs op tafel ligt, week Refaelov echter niet af van zijn vooropgestelde doelstelling: een overeenkomst voor twee seizoenen. Meer nog: hoewel hij aanvankelijk liefst op de Bosuil wou blijven, krenkte de stroeve gang van zaken hem in zijn eer. Niet voor het eerst zien Paul Gheysens en Luciano D'Onofrio zo een sterkhouder gratis de deur uitwandelen. Dat die laatste zelf met een half been buiten staat, helpt de boel trouwens ongetwijfeld niet bepaald vooruit. Net zomin als de onzekerheid omtrent Frank Vercauteren, al bleek de artiest in Refaelov – zijn prima statistieken ten spijt – geen echte voorstander van de coach zijn nogal behouden aanpak.
PLAN VAN ANDERLECHT
In dat opzicht zit hij dus alvast op één lijn met Vincent Kompany, die zijn komst naar het Lotto Park net als sportief directeur Peter Verbeke best ziet zitten. Zij hopen vooral een ervaren pion in huis te halen om de jongeren bij de hand te nemen. Verder verdiende Refaelov niet alleen zowel in Europa, waar de deelname volgend jaar dankzij de Genkse bekerwinst binnen is, áls aan de top van de Jupiler Pro League reeds ruimschoots zijn strepen. Vandaag is hij er nog steeds in staat om een dragende rol op zich te nemen. Zijn 14 goals en 12 assists voor Antwerp dit seizoen spreken wat dat betreft boekdelen. Ondanks zijn naar voetbalnormen gezegende leeftijd kunnen we dan ook bezwaarlijk stellen dat de Gouden Schoen over zijn top heen is. Op fysiek niveau evenmin, want slechts drie spelers haspelden meer minuten af bij de Great Old. Noem het gerust een schoolvoorbeeld van een tweede jeugd beleven.
Blessures bleven de kwieke dertiger, die zelfs meer dan ooit in staat lijkt om de pressing van Kompany uit te voeren, de voorbije jaren bovendien grotendeels bespaard. Ten opzichte van veel aanwinsten in het niet zo verre verleden een zorg minder in Neerpede. Daar ligt nu dus eindelijk een duidelijk plan op tafel, waarin voor de toevoeging van Refaelov aan de jeugdige kern wel degelijk wat te zeggen valt. Een ervaren, doelgerichte en creatieve kracht, die zopas met de hoogste individuele onderscheiding in het land ging lopen: was hij tien jaar jonger, doet het haast denken aan de prestigetransfers van weleer. Zover is het echter nog niet, want ook met een kapitaalsinjectie en Europees ticket op zak blijft Anderlecht gedwongen om spaarzaam om te springen met de centen. In die zin is het niet onlogisch dat Verbeke zijn kans waagt bij een opportuniteit als Refaelov, die hij nog kent van hun tijd in Brugge.
RISICO'S ROND REFAELOV
Niets dan voordelen, zou je dus denken. Toch kunnen er een aantal kanttekeningen worden geplaatst bij de opmerkelijke overstap. Zo pronkte Refaelov dan wel niet tussen de recent gepubliceerde lijst van grootverdieners in de JPL, zijn salaris zal geen peulschil bedragen. Paars-Wit werkt tegenwoordig met strikte barema's die het ook nu allicht niet overschrijdt, maar de loonkost waar Verbeke zo aan moet knibbelen wordt op die manier toch weer voor twee jaar aangedikt. En dat voor een speler op wie geen meerwaarde te creëren valt, nochtans hét centrale thema in de huidige transferpolitiek. Zonder hem een vedette op retour te noemen, past Refaelov zo eerder in het kraam van Verbeke zijn voorgangers dan in diens eigen zoektocht naar zogenaamde high-potentials. Binnen de slogan 'In Youth We Trust' valt hij alleszins moeilijk te kaderen, en aan het veelbesproken project draagt de oude rot weinig bij.
Of toch. In afwachting van het financieel herstel, en om dat proces te versnellen, wil Anderlecht ook sportief stappen blijven zetten. Daarvoor kan het niet louter rekenen op haar jonkies en huurlingen. In die zin vormt de ervaring van Refaelov de ideale aanvulling, zeker als Adrien Trebel – wiens taken bij stilstaande fases hij eveneens kan overnemen – straks vertrekt. De recordkampioen mag er ook vanuit gaan dat de nieuwe dirigent vaker beschikbaar is dan de Fransman, al weet je met zoveel kilometers op de teller maar nooit wanneer de motor aan het sputteren slaagt. Daarnaast is Refaelov naar verluidt bereid om geregeld op de bank te zitten. Niet enkel om zijn oude knoken rust te gunnen, maar tevens om de kansen voor de jonkies te vrijwaren. Met drie matchen per week is er overigens tijd genoeg om iedereen aan bod te laten komen. Tenzij het Europees avontuur in de zomer al afgelopen is natuurlijk.
VOETSPOREN VAN VARGAS
In dat geval is het toch nog maar de vraag in welke mate talenten als Yari Verschaeren en Anouar Ait El Hadj, die vanzelfsprekend wel veel van hem kunnen leren, om kunnen gaan met de concurrentie. En of Kompany de kaart van de jeugd blijft trekken indien het met Refaelov beter loopt. Zelfs als zijn komst een succes blijkt, kunnen er dus nadelen aan verbonden zijn. In het andere geval zijn we benieuwd of de regerende Gouden Schoen werkelijk klaar is om een stapje achteruit te zetten, al was hij nooit het type om problemen te scheppen. Mede daarom ook lijken de Brusselse fans hun voormalige rivaal, ondanks zijn Brugs verleden, met open armen te verwelkomen. Percy Tau en Abdoulay Diaby, en eerder Ronald Vargas, gingen hem recent nochtans zonder veel glans voor. Refaelov wordt trouwens de eerste speler sinds Johnny Velkeneers in de jaren '70-80 die zowel bij Club, Anderlecht áls Antwerp de revue passeert.
Terwijl ze ook op de Bosuil misnoegd zijn, waarbij het vizier weliswaar vooral op het bestuur wordt gericht, ligt de kwestie in Jan Breydel een pak delicater. Refaelov was er gedurende zeven seizoenen goed voor 54 goals en 62 assists in 234 optredens, en lag de Brugse aanhang nog altijd nauw aan het hart. Lag, want dit 'verraad' kunnen ze hem onmogelijk vergeven. Net als bij Antwerp, en wie weet straks dus ook in Anderlecht, maakte hij bovenal echter deel uit van de Blauw-Zwarte herrijzenis. Zijn ultieme treffer in de bekerfinale van 2015 tegen Paars-Wit staat zowat symbool voor de machtsoverdracht die toen plaatsvond. "Die volley laat ik na mijn carrière zeker nog tatoeëren", klonk het achteraf. Benieuwd of het inlossen van die belofte nog steeds op de planning staat. Veel harten vallen er in Brugge alvast niet meer te winnen, zo mochten onder andere Vargas en Lorenzo Staelens en aan den lijve ondervinden.
SISSER OF SUCCES?
Op uitspraken in de stijl van Steven Defour, die in zijn Standard-periode nog weinig lovende woorden over had over zijn latere werkgever, zullen RSCA-fans die Refaelov zijn verleden uitspitten niet botsen. Zijn integratie in het Lotto Park zal allicht dus een pak vlotter verlopen. Voor zijn eerste terugkeer naar Jan Breydel in een Paars-Witte uitrusting mag hij daarentegen hopen dat de tribunes op dat moment nog altijd leeg zijn. Op de Bosuil zal dan weer het respect overheersen, samen met de teleurstelling over zijn vertrek. Benieuwd overigens of het stamnummer één zich haar stugge houding binnenkort niet zal beklagen, zeker mocht hun smaakmaker volgend jaar uitblinken bij een van de voornaamste concurrenten. De zoektocht naar een opvolger om zijn schoenen te vullen, wie weet al in de play-offs, kan wel eens flink tegenvallen. Het gat dat hij achterlaat in Antwerpen na zijn exit in mineur, is per slot van rekening immens.
Voor hemzelf valt het op persoonlijk vlak te begrijpen dat Refaelov vooral per se in België wil blijven, waar de Israëliër ondanks aanbiedingen uit zijn thuisland nu eenmaal gesetteld is. En ook de zekerheid van een tweejarige verbintenis oogt volstrekt logisch op dit punt in zijn loopbaan. Desalniettemin zet hij, net als Antwerp én Anderlecht, zelf eveneens een enigszins riskante stap. Refaelov gooit niet alleen zijn stabiliteit bij de Great Old, maar tevens zijn reputatie als modern icoon bij Club te grabbel. "Rafa mag een echte Club-man genoemd worden", liet Vincent Mannaert ooit weten. In plaats van er na zijn carrière nog lang op handen gedragen te worden, en dus zowel in Antwerpen áls Brugge een geliefd figuur te blijven, doet nu echter al de term 'Judas' de ronde. Schrijft hij nog een succesverhaal bij in Anderlecht, of loopt het af met een sisser? Afwachten of Refaelov ook mauve kan smaken.
LEES OOK: Compper maakt ref met de grond gelijk na nieuw verlies
