Nu of nooit: láátste kans voor Martinez en Rode Duivels

Na de galavoorstelling tegen San Marino plaatsten de Rode Duivels zich als eerste voor het komende EK 2020, dat komende zomer in twaalf verschillende landen wordt gehouden. De Belgische nationale ploeg deed dat met veel prestige en overtuiging. In hun kwalificatiegroep liepen onze Duivels een perfect parcours, en de statistieken zijn verbluffend met veertig gescoorde doelpunten en slechts drie geïncasseerde doelpunten. De hoop op een Belgische eindzege op een internationaal toernooi zal tijdens de komende zomer nooit hoger geweest zijn. Maar liep het tijdens de kwalificatieronde net niet té vlotjes voor onze nationale équipe? De tegenstand was allerminst overweldigend en aldus geen echte waardemeter. Dat zal op het EK 2020 wel anders zijn.

Ere wie ere toekomt. Als bondscoach van de Rode Duivels levert Roberto Martinez uitstekend werk. Nog voor zijn officiële aanstelling in 2016 werd eerder smalend gedaan over de komst van de Spanjaard. Erg grote adelbrieven kon hij dan ook niet voorleggen, enkel zijn passage bij Everton - met de Belgen Romelu Lukaku en Kevin Mirallas - deed ergens nog een belletje rinkelen. Dat de bonzen van de voetbalbond zeven jaar na Dick Advocaat nog eens een buitenlandse bondscoach benoemden, deed ook de wenkbrauwen fronsen. Maar die twijfels verdwenen al gauw als sneeuw voor de zon. Tijdens zijn bijna vierjarige ambtsperiode kwam Martinez nooit onder druk te staan. En de resultaten zijn ook gewoon goed.

 

Het voorlopige succesverhaal tussen de Rode Duivels en Martinez heeft grotendeels te maken met zijn groot verantwoordelijkheidsgevoel als bondscoach. De Spanjaard duikt nog steeds geregeld op in de tribunes van de wedstrijden in 1A, en vaak pikt hij ook een duel mee van The Red Flames. Ook bij de nationale beloften houdt hij genoeg de vinger op de pols, vraag maar eens aan Johan Walem. Daarnaast was zijn (tijdelijke) functie als technisch directeur ook veelbetekenend voor zijn impact in Houba de Strooperlaan 145. Martinez ziet zijn ambtstermijn bij de Rode Duivels niet als een tussenstap naar La Liga of als een opstapje richting een grote rentree naar de Premier League.

 

Toen FC Barcelona in mei van dit jaar vermeende interesse toonde in de geboren Catalaan, wenste de gentleman daar niet dieper op in te gaan. Tot op heden heeft Martinez zich over die belangstelling nooit openlijk uitgelaten. Respect voor zijn huidige werkgever. Dat was onder de vorige selectieheren Georges Leekens en Dick Advocaat ooit wel anders. Die lieten de nationale ploeg tijdens hun ambtstermijn in de kou staan voor andere (en meer lucratieve) uitdagingen bij respectievelijk Club Brugge en de nationale ploeg van Rusland. Komende zomer - na het EK 2020 - loopt het contract af van Martinez bij de KBVB, maar de voetbalbond wil nog voor het toernooi duidelijkheid verschaffen over de toekomst van de Spanjaard. En dat is nogal tricky ... (zie verder)

Als we er de statistieken bijhalen van Martinez bij de nationale ploeg, dan zijn die ronduit indrukwekkend te noemen. De Spanjaard leidde de nationale ploeg tijdens 43 interlands, waarin hij uitpakte met 34 zeges, 6 gelijke spelen en slechts 3 nederlagen. Het winstpercentage onder Martinez is er dan ook naar met een heel erg fraaie 79%. Daarnaast groeiden de Rode Duivels onder het Spaanse bewind uit tot een ware doelpuntenmachine. Per wedstrijd scoort de nationale ploeg gemiddeld 3(,12) doelpunten. Imponerende cijfers. De Belgische defensie lijkt ook meer dan stabiel te zijn met minder dan één tegendoelpunt (0,77) per interland.

De enige kanttekening hierbij is dat dit slechts gemiddeldes zijn. Wedstrijden tegen de mindere Goden, waar de Duivels de voorbije jaren er vaak hebben tegen gespeeld, verkleuren die majestueuze statistieken. Tegen San Marino werd met 9-0 en 4-0 gewonnen, tegen Gibraltar met 0-6 en 9-0, tegen Estland met 8-1,... Akkoord, deze wedstrijden zijn vaak niet te onderschatten, en moeten nog altijd gewonnen worden. Maar veel paden van échte kleppers hebben onze Duivels nog niet moeten kruisen. Als je écht voor de prijzen wil meespelen, dan moet er ook tegen de toppers worden gewonnen. En daar ontbreekt het voorlopig nog aan.

Dankzij de vele overwinningen, grotendeels tegen de 'kleinere' landen, stoomden de Rode Duivels door naar de eerste plaats op de FIFA-wereldranking. Onder leiding van Martinez delfde de nationale ploeg het onderspit in slechts drie partijen, en - logisch - telkens tegen ploegen met een hogere moeilijkheidsgraad. De eerste verliespartij dateert van 1 september 2016, de eerste wedstrijd van Martinez als Belgische bondscoach nota bene. Tegen zijn geboorteland Spanje werd voor 28.000 toeschouwers verloren met 0-2. Kan gebeuren.

 

De tweede nederlaag volgde bijna twee jaar later. En het was er een met een grote impact. Frankrijk knikkerde België uit in de halve finales van het WK 2018. Les Bleus zouden toen anti-voetbal op de mat hebben gebracht, maar uiteindelijk werden Didier Deschamps en de zijnen wel wereldkampioen ... Wie maalt er dan om slecht voetbal? De (voorlopig) laatste nederlaag onder Martinez vond plaats in de Swissporarena in Zwitserland. Het debacle van Luzern, weet u nog? Thorgan Hazard bracht de Duivels op een dubbele voorsprong, maar uiteindelijk wonnen de Zwitsers nog met 5-2.

Spanje, Frankrijk en Zwitserland dus. Drie ploegen met bewezen kwaliteiten, en tegelijk tegenstanders waarvan de Duivels veel van hebben geleerd. Erg spijtig dat er de voorbije jaren niet genoeg werd gespard tegen dergelijke ploegen. Maar ook in oefeninterlands tegen ploegen zoals Nederland (twee interlands), Portugal en Mexico werd 'maar' gelijkgespeeld. Winnen tegen grote naties lukte voorlopig enkel op het Wereldkampioenschap in 2018, toen werden Brazilië en Engeland (twee maal) verslagen. Het zorgt toch voor wat nuancering bij dat hoge winstpercentage van 79%.

De echte waardemeter zal dus op het EK 2020 zélf gaan liggen, en dat zorgt ongetwijfeld voor een redelijk moeilijke situatie bij de voetbalbond én bij Roberto Martinez. Het contract van de Spanjaard loopt af na het bewuste toernooi, en de KBVB liet eerder verstaan duidelijkheid te willen voor het EK van start gaat. Maar nét op dat EK zal de voetbalbond Martinez volwaardig kunnen beoordelen. Wat als de Spanjaard in pakweg januari 2020 een nieuw en verbeterd tweejarig contract ondertekent, en de Rode Duivels enkele maanden later al in de groepsronde van het EK worden uitgeschakeld? Dan wordt het toch een erg netelige situatie voor beide partijen ...

 

Voor de huidige generatie Rode Duivels wordt het voor velen wellicht de laatste kans om zich - als nationale ploeg - te meten met de andere topnaties. Thomas Vermaelen is er reeds 33, en bouwt zijn carrière nu al af bij het Japanse Vissel Kobe. Jan Vertonghen en Dries Mertens zijn er al 32. Axel Witsel, Toby Alderweireld en Nacer Chadli zijn de 30 voorbij ... Om Vincent Kompany als 33-jarige nog niet te noemen. Andere sterkhouders zoals Kevin De Bruyne, Eden Hazard, Thomas Meunier en Thibaut Courtois schommelen rond de 27 à 28 lentes, wat in voetbaltermen normaal hun beste jaren zijn. Het lijkt nu of nooit te zijn voor Martinez en zijn adepten, want de opvolging is er (nog) niet. En dat weet Martinez ongetwijfeld ook.