Het probleem-Vertonghen: is Sterke Jan zijn top voorbij?

In de hall-of-fame bij de Spurs qua officiële gespeelde wedstrijden, moet Vertonghen slechts zeven spelers voor zich dulden. Hij telt momenteel 292 stuks, en met wat geluk kan de Rode Duivel dit seizoen zelfs naar de top drie stijgen. Maar trainer Pochettino durfde het toch aan om het clubicoon te verwijzen naar de bank én zelfs richting de tribune. In België werden hier veel vraagtekens bij gesteld, maar over Het Kanaal kwam het blijkbaar niet echt aan als een verrassing.

Tijdens het seizoen 2016/2017 kende Vertonghen zijn topperiode in de Premier League, de Spurs eindigden toen op een knappe tweede plaats. Vertonghen was toen 29 jaar en bevond zich aan de absolute top van zijn grote kunnen. Samen met maatje Toby Alderweireld speelde Vertonghen outstanding, en dat op wekelijkse basis. Het centrale duo van Tottenham werd gevreesd door elke aanvaller in Engeland en ver daarbuiten. Maar helaas haalt Vertonghen dat enorme niveau niet meer. In en rond de wijk Tottenham valt nu te horen dat Vertonghen (maar ook Alderweireld) een schim geworden zijn van hun beste zelf. Speelde Vertonghen nu nog op dat topniveau van drie seizoenen geleden, dan zou Spurs gegarandeerd minder tegendoelpunten slikken. Al mag de crisis zeker niet op hem alleen worden afgeschoven.

Maar dan nog lijkt Vertonghen momenteel zijn waarde te hebben bij Tottenham. Toen Pochettino hem aan de kant schoof, koos de Argentijn voor Davinson Sanchez als zijn vervanger. Het werd een beslissing waar de trainer al gauw op terugkwam. De Colombiaanse verdediger heeft nog niet de maturiteit en de ervaring die Vertonghen te over heeft. Sanchez wordt wél een mooie voetbaltoekomst toegeschreven, hij zou de potentie bezitten om één van 's werelds beste verdedigers te worden. Ooit. Nu is Sanchez dat niet, maar ook Vertonghen is dat niet meer ... Toch wordt Sterke Jan nog enkele klassen hoger ingeschat dan Sanchez. Wanneer Vertonghen ooit vertrekt bij Tottenham - wie weet komende zomer al - dan zal Pochettino dus nog steeds met een heleboel vraagtekens zitten centraal achteraan.

De huidige sfeer bij Tottenham kan allerminst worden omschreven als opgewekt. De ploeg van Alderweireld en Vertonghen bezet momenteel de negende plaats in de Premier League, ver onder de standing van The Lilywhites. De Spurs werden ook uit de League Cup geknikkerd door Colchester United. Een vierdeklasser ... En ook in de Champions League vlot het maar niet. Tegen de geoliede machine van Bayern München werd een weerloos Tottenham van de mat geveegd. 2-7 werd het, en dat trouwens voor hun eigen fans in het gloednieuwe Tottenham Hotspur Stadium. De toon is gezet.

Veel spelers presteerden toen ondermaats, maar Jan Vertonghen tekende toen voor een erbarmelijke presentatie. Ook tijdens de seizoensvoorbereiding liet hij al geen verpletterende indruk na. "Ik voel me enorm gekwetst. Ik ben beschaamd," verklaarde Vertonghen na die zware 2-7 afgang. "Het is eigenlijk beschamend om hier voor jullie (hij doelde op de journalisten) te staan." Doorheen de jaren bouwde Vertonghen over Het Kanaal een meer dan degelijke status op, desondanks spaarden de Britse media hem niet na het Bayern-debacle. "Hij zag eruit als een dwaas bij de tweede goal van Bayern," schreef The Sun bijvoorbeeld.

Vertonghen probeerde er zelf nog wel de moed in te houden. De Rode Duivel verklaarde snel nog dat de huidige groep goed aan elkaar hangt. "Iedereen moet elkaar steunen," vond hij. Die uitspraak werd des te pijnlijker door de lancering van een volkomen ongegronde kwakkel enkele dagen later, maar het kwaad was wél al geschied. Christian Eriksen zou de verdediger een blauw oog hebben geslagen, omdat Vertonghen het bed zou hebben gedeeld met de vrouw van zijn ploegmaat. Van het - ondertussen volledig ontkrachte - gerucht bleek uiteindelijk niets van aan, maar slechte prestaties en roddels doen de sfeer in de kleedkamer te Londen geen goed. Maar ondertussen is de échte reden voor het veelbesproken blauw oog nog steeds niet bekend. Vertonghen is onbedoeld en ongewild een veelbesproken spelen in de sportieve malaise bij Tottenham.

Tegen de mindere Goden zoals San Marino en Kazachstan zal de Belgische defensie weinig werk te verduren krijgen, maar bondscoach Roberto Martinez moét het vormverlies van Vertonghen wel indachtig zijn. Het EK 2020 nadert met rasse schreden, en dan wil 'de Gouden Generatie' een definitieve - en misschien laatste? - gooi doen naar een grote toernooiwinst. Al sinds zijn debuut in 2007 tegen Portugal is Vertonghen niet meer weg te denken bij de Rode Duivels, maar als hij niet meer in vorm is, dan zit de nationale ploeg wel met een ernstig probleem.

Martinez houdt telkens vast aan zijn vertrouwd systeem met drie centrale verdedigers, waarin Vertonghen nog nooit ter discussie stond. Eventueel vormverlies van Vertonghen bij de nationale ploeg zorgt voor grote kopzorgen bij Martinez, want echte gedoodverfde opvolgers staan er momenteel achterin niet te drummen. Jason Denayer, Björn Engels, Leander Dendoncker (als depanneur), Brandon Mechele en Zinho Vanheusden worden hoogstwaarschijnlijk de nieuwe grote mannen achteraan, maar voorlopig kan niemand van hen reiken aan de enkels van Vertonghen. En zelfs mocht Vertonghen zich op korte termijn herpakken, in april wordt hij al 33 jaar. Dan is hij al eventjes voorbij die psychologische grens van de 30, en dan moét Martinez (als hij nog bondscoach is) wel denken aan de verjonging achteraan.